Üreme çağındaki kadınlarda sıkça görülen Polikistik Over Sendromu (PCOS), sadece üreme sağlığını değil; yumurtalıkları, hormon dengesini ve metabolik süreçleri de kapsayan geniş bir tabloyu ifade ediyor.
Anadolu Sağlık Merkezi Hastanesi’nden Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Op. Dr. Zeynep Yılmaz, hastalığın bu çok yönlü yapısını daha doğru yansıtmak amacıyla adının "Poliendokrin Metabolik Over Sendromu" (PMOS) olarak güncellendiğini açıkladı. Yılmaz, yumurtalıklardaki oluşumların gerçek kist olmaması ve tablonun sanılandan daha geniş olması nedeniyle bu değişikliğe gidildiğini belirtti.
Sağlıklı beslenme ve egzersiz gibi yaşam tarzı değişikliklerinin insülin duyarlılığını artırarak hormon dengesini olumlu etkilediğini vurgulayan Yılmaz, vücut ağırlığının yüzde 5-10’unun kaybedilmesinin dahi adet düzenini ve yumurtlamayı iyileştirebileceğini kaydetti. Düzensiz adet aralıklarının (35 günü aşan süreler) ve insülin direncine bağlı cilt değişikliklerinin dikkate alınması gerektiğini belirten Yılmaz, hastalık hakkında toplumda doğru sanılan 8 kritik yanlışa açıklık getirdi.
PMOS ve küresel prevalans verileri
Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre, üreme çağındaki kadınların yaklaşık %8 ila %13'ünü etkileyen bu sendrom, kadınlar arasında en yaygın hormonal bozukluk ve anovulatuar kısırlığın birincil nedeni olarak kabul edilmektedir. Tanı alan kadınların %70'inden fazlasının toplumda teşhis edilmemiş olarak yaşamına devam ettiği tahmin edilirken, erken dönemde yapılan metabolik müdahaleler Tip 2 diyabet ve kardiyovasküler hastalık riskini önemli ölçüde azaltmaktadır.
Op. Dr. Zeynep Yılmaz'ın işaret ettiği PMOS hakkındaki 8 yaygın yanlış ise şu şekilde sıralanıyor:
PMOS'lu her kadının yumurtalıklarında kist görülür: Ultrasonda görülen yapılar gerçek kist değil, gelişmemiş foliküllerdir.
Yalnızca kilolu kadınlarda görülür: Zayıf veya normal kilolu kadınlarda da metabolik sorunlarla birlikte gelişebilir.
PMOS'tan tamamen kurtulmak mümkündür: Kronik bir durumdur; tedavi ve yaşam tarzı adımlarıyla belirtiler kontrol altına alınır.
PMOS'lu kadınlar çocuk sahibi olamaz: Gebe kalmayı zorlaştırabilse de doğru tedavi ve takiple çocuk sahibi olunabilir.
Tek tedavisi doğum kontrol hapıdır: Bütüncül bir beslenme, egzersiz ve kişiye özel medikal yaklaşım gerektirir.
Yalnızca üreme sağlığını etkiler: Diyabet, kalp-damar hastalıkları ve ruh sağlığını da etkileyen sistemik bir tablodur.
Kilo verirsem PMOS tamamen düzelir: Kilo kaybı belirtileri rahatlatır ancak genetik ve hormonal etkenler nedeniyle hastalığı tamamen yok etmez.
Düzensiz adet görmek kesinlikle PMOS anlamına gelir: Tiroid hastalıkları ve stres gibi farklı hormonal faktörler de adet düzensizliğine yol açabilir.
