Uzmanlar, kenelerin sanılanın aksine sadece KKKA virüsünü değil, yaklaşık 200 farklı hastalığı bulaştırabildiğini ve bazı durumlarda sinir sistemini etkileyerek geçici felçlere yol açabildiğini vurguluyor.
Havaların ısınmasıyla birlikte doğa aktivitelerinin artması, kene kaynaklı sağlık risklerini de yeniden gündeme getirdi. Tokat Gaziosmanpaşa Üniversitesi Biyoloji Bölüm Başkanı Prof. Dr. Adem Keskin, kenelerin biyolojik çeşitliliği ve insan sağlığı üzerindeki etkileri hakkında kritik uyarılarda bulundu. Dünya genelinde binden fazla kene türü bulunduğunu belirten Keskin, bunlardan yaklaşık 250'sinin insan ve hayvan sağlığı için doğrudan tehdit oluşturduğuna dikkat çekti.
Türkiye'de En Yaygın Tür: Hyalomma marginatum
Ülkemizde bugüne dek 56 farklı kene türü tanımlandığını ifade eden Prof. Dr. Keskin, bunların yaklaşık 20'sinin insanlardan kan emme yeteneğine sahip olduğunu belirtti. İnsanlar üzerinde tespit edilen kenelerin yüzde 80'e yakın kısmını oluşturan Hyalomma marginatum türü, özellikle Kırım Kongo Kanamalı Ateşi (KKKA) hastalığının birincil taşıyıcısı olarak öne çıkıyor. Ancak uzmanlar, tehlikenin sadece bu türle sınırlı kalmadığını hatırlatıyor.
Farklı Türler, Farklı Hastalık Riskleri
Kenelerin hastalık bulaştırma kapasitesinin türden türe değiştiğini belirten Keskin, şu bilgileri paylaştı: "Rhipicephalus sanguineus türü riketsiyoz hastalığına neden olan bakterileri taşırken, Karadeniz Bölgesi'nde yoğun olarak görülen Ixodes ricinus türü Lyme hastalığına yol açabilen Borrelia bakterisini bulaştırabiliyor. Her kene her hastalığı taşımaz; bazı türler sadece kuşlar gibi belirli canlılar üzerinde yaşarken, bazıları insan sağlığı için ciddi birer vektör görevi görür."
Felç Riski ve Nörolojik Etkiler
Kenelerin sadece enfeksiyon hastalıklarıyla değil, aynı zamanda nörolojik komplikasyonlarla da ilişkilendirildiğini vurgulayan Prof. Dr. Keskin, özellikle kulak arkası veya kulak içi gibi hassas bölgelere yerleşen kenelerin tehlikesine dikkat çekti. Kenenin salgıladığı tükürük sıvısının sinir dokularında geçici hasara yol açabildiğini belirten Keskin, bu durumun insanlarda ve hayvanlarda "kene felci" olarak bilinen geçici felç vakalarına neden olabildiğini ifade etti.
Vatandaşlara "Temas" Uyarısı
Dünya genelinde kene kaynaklı 200'e yakın hastalık etkeni bulunduğunu hatırlatan uzmanlar, kene ile temasın hafife alınmaması gerektiğini belirtiyor. Özellikle kırsal alanlarda veya doğada vakit geçiren kişilerin, vücutlarını düzenli olarak kontrol etmeleri ve olası bir kene tutunması durumunda vakit kaybetmeden en yakın sağlık kuruluşuna başvurmaları hayati önem taşıyor.
