Ürik asit, vücutta pürin adı verilen maddelerin parçalanması sonucu oluşan doğal bir atık üründür. Normal şartlarda böbrekler aracılığıyla idrarla dışarı atılır. Ancak üretimin artması ya da atılımın azalması durumunda kandaki ürik asit seviyesi yükselir. Bu durum tıpta hiperürisemi olarak adlandırılır.
Yüksek ürik asit bazı kişilerde belirti vermeden ilerlerken, bazı durumlarda şiddetli eklem ağrıları ve gut hastalığı ile kendini gösterebilir. Peki ürik asit neden yükselir? İşte en yaygın sebepler…
1. Pürin İçeriği Yüksek Beslenme
Bazı besinler yüksek miktarda pürin içerir ve aşırı tüketildiğinde ürik asit üretimini artırabilir.
Ürik asidi yükseltebilen besinler şunlardır:
Kırmızı et
Sakatat (karaciğer, böbrek vb.)
Deniz ürünleri
Aşırı baklagil tüketimi
Alkollü içecekler
Özellikle alkol, hem üretimi artırabilir hem de böbreklerden atılımı azaltabilir.
2. Böbrek Fonksiyonlarının Azalması
Böbrekler ürik asidi yeterince süzemez ve idrarla atamazsa kandaki seviyesi yükselir. Kronik böbrek hastalığı olan kişilerde ürik asit yüksekliği daha sık görülür. Atılım mekanizmasındaki bozulma, kandaki birikimi artırır.
3. Obezite ve Metabolik Sorunlar
Fazla kilo, insülin direnci ve metabolik sendrom ürik asit yüksekliği ile doğrudan ilişkilidir. Vücut ağırlığının artması hem üretimi artırabilir hem de böbreklerin atılım kapasitesini azaltabilir. Bu nedenle kilo kontrolü ürik asit seviyesinin dengelenmesinde önemli rol oynar.
4. Genetik Faktörler
Ailede ürik asit yüksekliği veya gut hastalığı öyküsü bulunan kişilerde risk daha yüksektir. Genetik yatkınlık, hem üretim hem de atılım mekanizmalarını etkileyebilir.
5. Bazı İlaçlar
Özellikle idrar söktürücü (diüretik) ilaçlar başta olmak üzere bazı tedaviler ürik asit seviyesini artırabilir. Bu nedenle düzenli ilaç kullanan kişilerin kan değerlerini takip etmesi önemlidir.
Ürik Asit Yüksekliği Nelere Yol Açar?
Uzun süre kontrol altına alınmayan ürik asit yüksekliği:
Eklem ağrıları
Şişlik ve kızarıklık
Gut atakları
Böbrek taşı oluşumu
gibi sorunlara neden olabilir.
Bu nedenle düzenli kan tahlili yaptırmak ve hekim kontrolünde ilerlemek büyük önem taşır. Erken önlem almak, olası komplikasyonların önüne geçilmesini sağlar.
