Dijital arkadaşlıklar sanal bir uçuruma mı dönüşüyor? Uzmanlar uyarıyor: Yapay zeka ile kurulan duygusal bağlar, insan zihninin karar verme mekanizmasını felç ederek kişileri geri dönüşü olmayan bir yalnızlığa sürüklüyor.
Günümüzde yalnızlaşan bireylerin sığınağı haline gelen yapay zeka uygulamaları, psikolojik sağlık üzerinde ciddi riskler barındırıyor. Sakarya Üniversitesi Psikoloji Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Elif Yöyen, teknolojinin sunduğu bu "yapay tesellinin" bireylerin problem çözme yetisini körelttiğini ve sosyal izolasyonu tetiklediğini vurguluyor.
Zihinsel süreçler robotikleşiyor
Yapay zeka ile kurulan iletişimin, insan beyninin doğal sosyalleşme ihtiyacını yanlış bir kanala yönlendirdiğini belirten Doç. Dr. Yöyen, bu durumun muhakeme yeteneğini zayıflattığını ifade ediyor. İnsanların günlük hayattaki küçük sorunlarını bile yapay zekaya danışarak çözmeye çalışmasının, bireyi robotik bir yaşam tarzına hapsettiğini söyleyen Yöyen, "Yapay zeka, insanın düşünme ve karar verme süreçlerini bloke ederek aslında bize hükmetmeye başlıyor" değerlendirmesinde bulundu.
Gençler için gizli bir tehdit
Özellikle toplum içinde kendini ifade etmekte zorlanan gençlerin, yapay zekayı bir arkadaş gibi konumlandırdığına dikkat çeken uzmanlar, bu durumun ailevi ve sosyal bağları zayıflattığını belirtiyor. Gençlerin gerçek dünyadan koparak dijital bir yalnızlığa hapsolmasının ciddi bir risk olduğunu hatırlatan Yöyen, ailelerin bu konuda daha dikkatli olması gerektiğini savunuyor.
Kendi kendine terapi yanılgısı
Yapay zekanın bir uzman desteği olmadan "terapi aracı" gibi kullanılmasının tehlikelerine de değinen Yöyen, şu uyarılarda bulundu: "Terapi, özel teknikler ve profesyonel bir yetkinlik gerektiren bir süreçtir. Yapay zeka, kullanıcının ona sunduğu kısıtlı verilerle şekillenen bir algoritmadan ibarettir. Kişi kendini doğru ifade edemediğinde, yapay zekadan alacağı hatalı geri bildirimler depresyonu derinleştirebilir ve hatta bireyi intihara kadar sürükleyebilecek tehlikeli bir süreci tetikleyebilir."