Her renkte kusma, vücudun verdiği önemli sinyallerden biridir. Çoğu zaman geçici ve zararsız nedenlere bağlı gelişse de, bazı durumlarda ciddi bir hastalığın habercisi olabilir. Özellikle yeşil kusma, yani safra içerikli kusma, dikkatle değerlendirilmesi gereken belirtiler arasında yer alır. Peki yeşil kusma nedir, neden olur ve hangi durumlarda tehlikelidir?
Yeşil Kusma Nedir? Yeşil Safra Kusmak Ne Anlama Gelir?
Yeşil kusma genellikle safra sıvısının mide içeriğiyle birlikte dışarı atılması sonucu oluşur. Safra, karaciğer tarafından üretilen ve yağların sindirilmesine yardımcı olan bir sindirim sıvısıdır. İçeriğinde safra tuzları ve safra pigmentleri bulunur. Normal şartlarda safra, ince bağırsaklara geçerek sindirime katkı sağlar.
Ancak bazı durumlarda safra mideye ve hatta yemek borusuna geri kaçabilir. Bu durumda kişi yeşil veya sarı-yeşil renkte kusabilir. Özellikle mide tamamen boşken yaşanan kusmalarda safra daha belirgin şekilde görülebilir.
Yeşil Kusma Neden Olur?
Yeşil kusmanın altında yatan nedenler basit bir mide rahatsızlığından bağırsak tıkanıklığı gibi ciddi sorunlara kadar uzanabilir.
Mide ve Bağırsak İltihabı (Gastroenterit)
Kirli su ve bozulmuş gıdalar nedeniyle mide ve bağırsaklara yerleşen virüsler ya da bakteriler iltihaba yol açabilir. Bu durumda sindirim sistemi düzgün çalışamaz ve mide içeriği safra ile birlikte kusulabilir.
Yeşil kusma ile birlikte ishal, mide ağrısı, kramplar ve halsizlik görülebilir. Yoğun kusma ve ishal, ciddi sıvı kaybına neden olabilir. Özellikle çocuklarda ve yaşlılarda bu tablo dikkatle izlenmelidir.
İnce Bağırsak Tıkanıklığı
İnce bağırsakta meydana gelen bir tıkanıklık, yiyecek ve sıvıların ilerlemesini engeller. Bu durumda içerik geriye doğru hareket ederek mideye ve ardından kusma yoluyla dışarı atılır.
Bağırsak tıkanıklığında yeşil kusma sık görülen bir belirtidir. Şiddetli karın ağrısı, şişkinlik ve gaz çıkaramama gibi belirtiler eşlik edebilir. Bu durum acil tıbbi müdahale gerektirir.
Safra Reflüsü
Safra reflüsü, safra sıvısının onikiparmak bağırsağından mideye ve yemek borusuna geri kaçmasıdır. Özellikle safra kesesi ameliyatı sonrası bu durum daha sık görülebilir.
Mide kapakçığının zayıflaması veya bozulması da safra reflüsüne yol açabilir. Yaş ilerledikçe kapak mekanizmasının işlevi azalabilir. Safra reflüsü olan kişilerde yanma hissi, mide ağrısı ve yeşil kusma görülebilir.
Gıda Zehirlenmesi
Bozulmuş ya da hijyenik olmayan gıdaların tüketimi sonrası gelişen gıda zehirlenmesi de yeşil kusmaya neden olabilir. Bakterilerin ürettiği toksinler mide ve bağırsakları etkileyerek kusma ve ishale yol açar.
Bu tabloda mide krampları, ateş ve halsizlik de görülebilir. Sıvı kaybı riski nedeniyle dikkatli olunmalıdır.
İlaç Kullanımı
Morfin, bazı yatıştırıcılar ve güçlü ağrı kesiciler vücuttaki kusma merkezini uyarabilir. Bu durumda mide boşsa safra içerikli, yani yeşil renkli kusma görülebilir.
Hamilelikte ve Bebeklerde Yeşil Kusma
Hamilelikte kusma yaygın bir belirtidir ancak yeşil renkte kusma safra içerebilir ve dikkatle değerlendirilmelidir. Şiddetli ve sürekli kusma durumlarında mutlaka doktora başvurulmalıdır.
Bebeklerde yeşil kusma ise özellikle yenidoğan döneminde acil değerlendirilmesi gereken bir durumdur. Bağırsak tıkanıklığı gibi ciddi nedenlerin habercisi olabilir.
Yeşil Kusma İçin Hangi Doktora Gidilmeli?
Yeşil kusma yaşayan kişiler öncelikle Dahiliye (İç Hastalıkları) uzmanına başvurmalıdır. Doktor gerekli gördüğünde kan, idrar ve dışkı testleri isteyebilir. Gerekli durumlarda Gastroenteroloji veya Genel Cerrahi uzmanına yönlendirme yapılabilir.
Şiddetli karın ağrısı, ateş, bilinç bulanıklığı, kanlı kusma veya uzun süren sıvı kaybı varsa vakit kaybetmeden acil servise başvurulmalıdır.
Evde Yeşil Kusma Nasıl Geçer?
Hafif vakalarda bazı destekleyici önlemler faydalı olabilir:
Gün içinde 8–10 bardak su içerek sıvı kaybı önlenmeli.
Nane-limon çayı mideyi rahatlatabilir.
Rezene çayı sindirim sistemini destekleyebilir.
Yağlı ve ağır yiyeceklerden uzak durulmalı.
Ancak belirtiler 24 saatten uzun sürüyorsa, artıyorsa veya ek şikâyetler varsa mutlaka tıbbi destek alınmalıdır.
Yeşil kusma, çoğu zaman geçici bir sindirim sorununun belirtisi olsa da bazı durumlarda hayati risk taşıyabilir. Özellikle şiddetli karın ağrısı ve bağırsak tıkanıklığı şüphesi varsa gecikmeden sağlık kuruluşuna başvurulması önemlidir.
