Gülay YÜCEL
Hz. Mevlana'nın 22. kuşaktan torunu ve Uluslararası Mevlana Vakfı Başkan Vekili Esin Çelebi Bayru YeniBirlik'e yaptığı açıklamada, Hazreti Mevlana'nın ölüm gecesinin "Şeb-i Arus" yani "Düğün Gecesi" olarak tanımladığını hatırlatarak, örf ve adete aykırı şekilde yapılan sema töreni için; yüzyıllardır olduğu gibi adap ve erkana uygun olarak kutlama olmalı ifadelerini kullandı.
Çelebi, Mevleviliğin 1925 Tekke ve Zaviye Kanunu ile Türkiye Cumhuriyeti'ne emanet edildiğini vurgulayarak, şu ifadeleri kullandı:
"Uluslararası Mevlana Vakfı çatısı altında Hz. Mevlana'ya gönül veren dostlarımızla birlikte kültürümüze, ailemizden bize kalan bu yola sahip çıkmaya gayret ettik. 2005'te hazırladığımız "Sema Mukabelesi ve Mevlevi Musikisi" isimli projemizi Kültür ve Turizm Bakanlığının onayı ile UNESCO'ya gönderdik ve projemiz "İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirası Başyapıtı" seçildi. Kültür ve Turizm Bakanlığı yetkilileri UNESCO merkezine gidip kültürümüzde önemli bir yeri olan Mevleviliği koruyacaklarına dair imza verdiler. Uluslararası Mevlana Vakfı olarak devam eden çalışmalarımız neticesinde 2008 yılında Mevleviliği UNESCO'nun İnsanlığın Somut Olmayan Kültürel Mirasının Temsili Listesi'ne Türkiye adına kaydettirdik.2007'yi de "Mevlana Celaleddin Rumi'nin 800.Doğum Yıldönümü" olarak ilan ettirdik, bilindiği gibi Türkiye'de ve dünyada yıl boyunca Mevlana ve Mevlevilikle ilgili pek çok etkinlik düzenlenmiş, konferanslar ve sema törenleri icra edilmiştir.
O yıl çalışmaların sağlıklı yapılabilmesi için Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Uluslararası Mevlana Vakfı temsilcilerinin içinde bulunduğu bir heyet kuruldu ancak bakan bey değişince heyetin çalışmaları iptal edildi.
O günden bugüne vakıf olarak bizler göreve gelen bütün Kültür ve Turizm Bakanlarını ziyaret edip Uluslararası Mevlana Vakfı'nın adında belirtildiği gibi uluslararası ve ulusal çalışmaları hakkında bilgi paylaşırken, Mevlevilik ile ilgili ve maalesef gittikçe kabaran yanlışlar dosyası üzerinde de konuşup dosyayı onların görüşüne sunduk.
En sonuncusu 2008 yılında olmak üzere zaman zaman Kültür ve Turizm Bakanlığı Mevlevilik-Sema Törenleri hakkında Genelgeler yayınlanmıştır. Ne yazık ki bu genelgeler tavsiyeden ileri gitmemiştir.
Umarım kısa zamanda yeniden Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Uluslararası Mevlana Vakfı'nın içinde olduğu bir heyet kurulur ve bu heyet aracılığıyla hep birlikte hem Hazreti Mevlana'ya hem de Mevleviliğin örf ve adetlerine yani kültürümüze sahip çıkarız".
Sema: Ayin-i şerif
Sema'yı sorduğumuz Çelebi Bayru, bir manevi ritüel, ayin-i şerif, baştan sona her şeyin ayrı manası olan bir ayin olduğunun altını çizerek, her hareketin, giyimin hepsinin bir manası olduğunu vurguladı.
Çelebi Bayru, "Bir semazen, sema ederken Allah lafzını söyleyerek sema eder." diyerek şu şekilde konuştu:
"Bir semazen sema etmeye meydanı şerife çıkmadan evvel abdestini almış, vakit namazını kılmıştır, üstünde bir namaz borcu yoktur, abdestli olarak semaya başlar. Sema bir zikir şeklidir. Semazen her çark atışta "Allah" lafzını söyler, "Allah, Allah, Allah" diyerek döner. Onun için bir düğünde, dükkan açılışında veya bir gazinoda çıkıp da dönmek, hele ki o kisvede dönmek hiç güzel bir şey değil. Dönmek insanın tabi bir hareketidir. Ama sema kıyafetini manasını bilerek giymek gerekir. Öyle izinli giyilir bu kıyafetler. Dualarla başındaki sikke-i şerifi, tekbirlenir ve ondan sonra giyebilir. Maalesef şimdi dükkanlarda satıyorlar, aklına gelen başına koyup, resim çektiriyor. Ama bunları ancak Kültür Bakanlığı, Türkiye Cumhuriyeti Devleti mani olabilir. Bunlar üzerinde çalışmalar yapıyoruz. Bunu yasaklayarak değil, insanları bilinçlendirerek buna mani olunabilir ancak. İnsanlar onun ne olduğunu bilirlerse o zaman talep etmezler, talep olmayınca da yavaş yavaş asıl yerini bulmuş olur. Bir sema ancak meydan-ı şerifte ayin içinde izlenmelidir. Hele ki o kıyafette. Üstlerine giydikleri beyaz tennure nefsin kefenini temsil eder, başındaki sikke-i şerif, nefsin mezar taşını, onun üstüne giydiği hırkası da nefsin mezarını temsil eder. Sema Ayin-i Şerifi baştan sona nefis terbiyesini anlatır."
