Dünya basketbolunun zirvesi olan NBA, Avrupa pazarında devrim niteliğinde bir genişleme hamlesine imza atıyor. NBA Finalleri öncesinde düzenlenen resmi basın toplantısında konuşan NBA Başkan Yardımcısı Mark Tatum, küresel büyüme stratejileri kapsamında uzun süredir üzerinde çalışılan NBA Europe projesine dair çok kritik açıklamalarda bulundu. Tatum, yeni ligin öngörüldüğü gibi Ekim 2027 tarihinde hayata geçirilmesi amacıyla operasyonel süreçlerin hız kesmeden devam ettiğini ilan etti.
Avrupa basketbol ekosistemine tarihi boyutta bir sermaye girişi sağlayacaklarını vurgulayan Mark Tatum, "Avrupa basketboluna, Avrupa basketbolu tarihinde bugüne kadar yapılmamış büyüklükte bir yatırım gerçekleştireceğiz" dedi. FIBA ile kurulan stratejik ortaklık kapsamında taraftarları, kulüpleri ve oyuncuları merkezine alan, başarı ile liyakata dayalı şeffaf bir lig modeli geliştirdiklerini belirten Tatum, görüşme yürüttükleri kulüplere ve uluslararası yatırımcı gruplarına nihai resmi tekliflerin bu ayın sonuna kadar teslim edileceğini açıkladı. Tekliflerin verilmesinin ardından NBA Yönetim Kurulu ile FIBA'nın kendi iç değerlendirme süreçlerini tamamlayacağını aktaran Tatum, projenin ilerleme hızından son derece memnun olduklarını dile getirdi.
Ekonomik gelirin yüzde 85 ila 90'ı Avrupa'da kalacak
Yeni lig yapılanmasının mevcut sisteme kıyasla çok daha açık ve sportif başarıya endeksli olacağını savunan Mark Tatum, kurulan finansal modelin uzun vadeli büyümeyi önceliklendirecek şekilde tasarlandığını ifade etti. Lig paydaşı olacak takımların ekonomik getirilerin ve yaratılan toplam değerin çok büyük bir bölümünü doğrudan kasasına koyacağını söyleyen Tatum, "Son iki aydır kulüplerle doğrudan görüşmeler yürütüyoruz. Amacımız kesinlikle ABD'ye bir değer transferi yapmak değil. Franchise ücretlerinden elde edilecek yatırımın çok büyük bir kısmı yeniden Avrupa basketboluna kaynak olarak geri dönecek. Dolayısıyla paranın Amerika'ya aktarılacağı yönündeki iddialar gerçeği yansıtmıyor. Yaratılacak ekonomik değerin kabaca yüzde 85 ila 90'ı Avrupa basketbol ekosisteminde kalacaktır" şeklinde konuştu.
Spor endüstrisi uzmanları ve uluslararası spor hukuku otoriteleri, NBA'in Avrupa organizasyonunun finansal boyutuna ilişkin önemli değerlendirmelerde bulunuyor. Deloitte Spor İş Grubu'nun küresel basketbol ekonomisine yönelik yayımladığı mali raporlar, EuroLeague kulüplerinin uzun yıllardır operasyonel maliyetleri karşılamakta zorlandığını ve organizasyon gelirlerinin takımları mali sürdürülebilirliğe ulaştırmakta yetersiz kaldığını gösteriyor. NBA'in devreye sokacağı küresel pazarlama ağı, yayın hakları çarpanları ve Tatum'ın işaret ettiği franchise modeli, Avrupa kulüplerinin yıllık ticari gelir potansiyelini katlayarak kıta basketbolunu zarar eden bir yapıdan kârlı bir spor endüstrisine dönüştürmeyi amaçlıyor. Tatum, başlangıç döneminde operasyonel kayıplar yaşanabileceğini ancak franchise ücretlerinden sağlanan fonların bu ilk dönem zararlarını finanse edeceğini, böylece takımların başlangıç aşamasında ilave sermaye koymalarına gerek kalmayacağını sözlerine ekledi.
EuroLeague ile anlaşma sağlanamazsa FIBA ile yola devam edilecek
Lig katılım sisteminin tamamen liyakat odaklı olacağını ve takımlara açık bir yol sunacağını belirten Tatum, FIBA bünyesindeki Basketbol Şampiyonlar Ligi'nin (BCL) bu yapının en önemli parçası olduğunu açıkladı. Ekim 2027'deki lansman senaryosuna göre önümüzdeki BCL sezonunun şampiyonunun doğrudan yeni lige katılım hakkı elde edeceğini belirten Tatum, bunun tüm ekosistemin uyumu açısından somut bir örnek teşkil ettiğini söyledi.
Avrupa basketbolunun mevcut yönetim kurulu olan EuroLeague ile de aktif görüşmeleri sürdürdüklerini ve yapıcı bir uzlaşı arayışında olduklarını kaydeden Mark Tatum, organizasyonun geleceğine dair oldukça net bir rest çekti. EuroLeague sistemindeki kulüplerin kalıcı bir franchise hakkı elde etmesinin tek yolunun teklif sürecine dahil olmaktan geçtiğini vurgulayan Tatum, "Tüm tarafların ortak zeminde buluşmasını istiyoruz ancak bu konuda gerçekçiyiz de. Eğer EuroLeague yönetimiyle ortak bir anlaşmaya varamazsak, FIBA da dahil olmak üzere mevcut ortaklarımız ve yatırımcılarımızla birlikte kararlı bir şekilde ilerlemeye hazırız. Bu durum elbette ideal senaryomuz olmaz ancak Avrupa basketbolunu büyütmeye ve ona devasa yatırımlar yapmaya kararlı yeterli sayıda yatırımcımız arkamızda bulunuyor" diyerek projenin her koşulda hayata geçirileceğinin altını çizdi.
