TCMB'nin Çin ile 6 milyar dolar, Katar ile de 15 milyar dolar tutarında swap anlaşması bulunuyor. Güney Kore ile birlikte bankanın sağladığı swap anlaşması 23 milyar dolara ulaşmış oldu. Bankanın uluslararası bankalarla swap anlaşmalarını önümüzdeki dönemde de devam ettirmesi bekleniyor.
Güney Kore Merkez Bankası'nın (BOK) yaptığı açıklamaya göre, bu anlaşma bankanın Türkiye'ye Güney Kore wonu ve TCMB'nin Güney Kore'ye TL likidite sağlamasına olanak tanıyacak. Anlaşma, bugünden itibaren üç yıl geçerli olacak ve her iki ülkenin anlaşması halinde uzatılabilecek.
BOK iki ülkenin merkez bankalarının ikili ticari işlemlerde won ve TL ile ödeme yapılmasını sağlamak için işbirliğini sürdüreceklerini de belirtti.
TCMB de piyasalarda yakından takip edilen faiz kararı sonrası yaptığı açıklamada anlaşmayı teyit etti. TCMB'den yapılan açıklamada, "TCMB ve Kore Merkez Bankası, bugün yürürlüğe giren Türk lirası-Kore wonu ikili para takası (swap) anlaşmasına imza atmışlardır. Anlaşma, TCMB Başkanı Şahap Kavcıoğlu ile Kore Merkez Bankası Başkanı Juyeol Lee tarafından imzalanmıştır" denildi.
TCMB açıklamasında anlaşmanın, para takası finansmanlı ticaret mutabakatı yoluyla ikili ticareti ve her iki ülkenin ekonomik kalkınmasına yönelik olarak mali işbirliğini teşvik etme amacını taşıdığına da dikkat çekildi.
Reuters'da Haziran ayı sonunda yayımlanan bir özel haberde TCMB'nin swap anlaşması için birçok ülke ile varolan görüşmeleri hızlandırdığına dikkat çekilmişti. Haberde Azerbaycan ile swap anlaşmasının hızla tamamlanmasının mümkün göründüğü, Malezya ve Güney Kore ile de görüşmelerin ileri aşamaya geldiğine dikkat çekilmişti.
TCMB Başkanı Şahap Kavcıoğlu da yine Haziran ayı sonunda bankaların genel müdürleriyle gerçekleştirdiği bir toplantıda yeni swap anlaşmaları için dört ülke merkez bankası ile görüştüklerini ve ikisi ile görüşmelerin çok iyi noktaya geldiğini belirtmişti.
Swap anlaşmaları ülkelerin yerel para birimleriyle ticaret yapmalarının önünü açarken, kullanımların yaygınlaşması ise dış ticarette doların ağırlığını azaltarak yerel para birimlerindeki baskıyı da sınırlayabiliyor.
Uluslararası merkez bankalarıyla yapılan swap anlaşmaları TCMB'nin toplam rezervlerine pozitif yansıyor. Bu artış son dönemdeki kayıpların telafi edilmesinde rol oynuyor. Ancak toplam rezervlerdeki swap kaynaklı artış TCMB'nin sahip olduğu kendine ait rezervlerin negatifteki seyrini değiştirmiyor.
Türkiye TL'yi desteklemek adına 2019 ilk çeyrek sonundan 2020 Kasım ayında ekonomi yönetimde yaşanan değişme kadar büyük bölümü TCMB rezervlerinden milyarlarca dolar döviz arzı gerçekleştirdi. Bu arzı bankacılar 2019'dan 2020 Kasım'a kadar yaklaşık 130 milyar dolar olarak hesaplıyor. TCMB'nin lokal bankalarla yaptığı swaplar nedeniyle rezervlerin kayıplarının tamamı toplam rezervlere düşüş olarak yansımıyor.
Lokal bankalar ile yapılan swaplar ise geçen hafta itibarıyla yaklaşık 45 milyar dolar civarında bulunuyor. Bu swaplar başta olmak üzere döviz rezervlerine sadece TCMB sahipliğindeki rezervler olarak bakıldığında tutar bankacılar tarafından yaklaşık eksi 55 milyar dolar olarak hesaplanıyor.
TCMB'nin swap anlaşmalarına yeniden yönelmiş olması aslında bankanın rezerv birikiminin kısa vadede döviz alım ihalesi yoluyla yapılamayacak olmasından geliyor. Hazine borçlanmalarının maliyetli olması da benzer şekilde rezerv artışlarında swap anlaşmalarının değerini artırıyor.
Bankacılar TCMB'nin düşük faiz polikalarıyla birlikte TL'nin değer kaybını önlemek için yapılan ve hatalı bir politika olduğunu düşündükleri rezerv satışlarının telafinde de doğru yöntem uygulanmadığını da düşünüyorlar.
Bankacılara göre rezerv politikası için doğru yöntem döviz alım ihaleleri ya da reeskont kredileri. Reeskont kredileri bu yıl rezervlere yaklaşık 20 milyar dolar katkı sağlaycak. İhale ile döviz almak ise mevcut piyasa koşulllarında kura yaratacağı baskı nedeniyle pek mümkün görünmüyor.