Türkiye'nin havacılık serüveninde altın harflerle yazılı duran en önemli kilometre taşlarından biri, onlarca yıl sonra yeniden canlandı. Sivrihisar Havacılık Kulübü Derneği’nin hayata geçirdiği “Kültür Havacılığı Projeleri” kapsamında, milli havacılığın öncülerinden Nuri Demirağ’ın 1936 yılında ürettiği yerli eğitim uçağı Nu.D-36, aslına sadık kalınarak yapılan uçabilir replikasıyla gökyüzüne geri döndü.
Eskişehir’in Sivrihisar ilçesinde gerçekleştirilen test uçuşunda pistten havalanan efsanevi uçak, Türk havacılık tarihinin unutulmaz vizyonunu bir kez daha gün yüzüne çıkardı.
Siyah-Beyaz Fotoğraflardan Gökyüzüne Uzanan Mühendislik Başarısı
Nu.D-36’nın tarihi uçuşa uzanan serüveni, usta akrobasi pilotu Ali İsmet Öztürk liderliğindeki 11 kişilik uzman Mach Teknik ekibinin 8 ay süren yoğun mesaisiyle şekillendi. Döneme ait sınırlı sayıdaki siyah-beyaz görsel ve teknik doküman titizlikle incelenerek uçak sıfırdan imal edildi.

Üretim sürecinde tarihsel sadakat kadar modern uçuş emniyeti standartları da gözetildi. 1930'lu yıllara ait orijinal motor parçalarının günümüzde temin edilememesi sebebiyle, uçağın dinamiklerine en uygun yapıya sahip olan 1940’lar üretimi R670 serisi motor tercih edildi.
| Özellik | Detay |
|---|---|
| Tasarım Yılı | 1936 (Selahattin Reşit Alan & Nuri Demirağ) |
| Yapım Süresi | 8 Ay (Mach Teknik - 11 Kişilik Ekip) |
| Motor Tipi | R670 Serisi (1940'lar Dönemi) |
| Benzerlik Oranı | ~%80 Görsel ve Yapısal Sadakat |
| Konum | Sivrihisar Havacılık Merkezi (Eskişehir) |
"Mükemmel, Kıvrak ve Huzurlu Bir Uçuş"
Uçağın kokpitine geçerek tarihi ilk test uçuşunu bizzat gerçekleştiren tecrübeli pilot Ali İsmet Öztürk, havalandıktan hemen sonra Nu.D-36'nın sergilediği uçuştan etkilendiğini ifade etti. Tasarımın dönemin ötesinde bir kabiliyete sahip olduğunu belirten Öztürk, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Nu.D-36’yı uçurduğum ilk anlarda uçağın sunduğu kapasite beni gerçekten şaşırttı. Tahmin ettiğimden çok daha kıvrak, son derece dengeli ve huzur veren bir uçuş karakteristiğine sahip. Günümüz şartlarında birebir %100 kopya üretmek imkansıza yakın olsa da güncel teknolojilerle uçuş güvenliğini en üst seviyede tuttuk. Tarihi uçağın ruhunu ve görünümünü yaklaşık %80 oranında başarıyla yansıttığımızı düşünüyoruz."

Cumhuriyet’in Havacılık Vizyonu: Nu.D-36 (Alan 2)
İsmini kurucusu Nuri Demirağ (Nu.D.) ve üretime geçtiği 1936 yılından alan uçak, aynı zamanda dönemin dahi uçak mühendisi Selahattin Reşit Alan’ın tasarladığı ikinci uçak olması nedeniyle havacılık literatüründe “Alan 2” adıyla da biliniyor.
İlk tek motorlu eğitim uçağının ardından 1938 yılında "Nu.D-38" adıyla çift motorlu yolcu uçağını da geliştirerek Türkiye’yi dünya sivil havacılığında "A sınıfı" standartlara taşıyan Nuri Demirağ'ın bu cesur adımları, günümüz Türk savunma ve havacılık sanayisinin de temel taşlarını oluşturuyor.
29 Ağustos’ta Resmi Törenle Müze Envanterine Katılacak
Test uçuşlarını başarıyla tamamlayarak tam not alan Nu.D-36 uçabilir replikası, gökyüzündeki yolculuğunu tamamladıktan sonra gelecek nesillerle buluşacak. Uçağın, 29 Ağustos tarihinde Sivrihisar Havacılık Merkezi’nde düzenlenecek görkemli bir törenle M.S.Ö. Hava ve Uzay Müzesi envanterine dahil edilerek sergilenmesi planlanıyor.