Dünya genelinde bir çılgınlığa dönüşen yapay zekâ yatırımları, devasa veri merkezlerini ve beraberinde ciddi çevre sorunlarını getiriyor. Sektörün arka planındaki aşırı su tüketimi ve karbon ayak izi vicdanları yaralarken, bu duruma ses çıkaran çalışanlar ise işlerini kaybetme riskiyle karşı karşıya kalıyor. Teknoloji devi Amazon, yapay zekânın çevreye etkilerini eleştiren personeline karşı adeta savaş açtı.
Seattle Şehir Konseyi'nde Tarihi İfade
Kriz, İklim Adaleti için Amazon İşçileri sendikasına üye 5 çalışanın Seattle Şehir Konseyi önünde verdiği çarpıcı ifadelerle başladı. Konseyin, yapay zekâ altyapı projelerine yönelik durdurma yaptırımları dahil bir dizi sert önlemi tartıştığı duruşmada söz alan işçiler, sektördeki kontrolsüz büyümeye dikkat çekti. Henüz yasal düzenlemeler tam anlamıyla oturmadan şirketlerin agresif bir şekilde veri merkezi inşa etme yarışına girdiğini belirten sendika üyeleri; yerel yönetimlerin acilen yenilenebilir enerji şartları ve işçi koruma kanunlarını devreye sokması gerektiğini savundu.
Amazon’dan Jet Hızıyla Soruşturma Kıskacı
Çalışanların bu çevreci çıkışı, yapay zekâ yarışında hız kesmek istemeyen Amazon yönetiminde büyük rahatsızlık yarattı. Gelen bilgilere göre şirket, ifade veren 5 işçiden 3'ü hakkında derhal inceleme başlattı. İşçileri özel bir toplantıya çağıran teknoloji devi, konsey önünde tam olarak nelerin konuşulduğunu sorgularken, sürecin disiplin cezalarına ve hatta işten çıkarmalara kadar uzanabileceği tehdidinde bulundu.
Amazon yetkilileri, çalışanların bireysel kimlikleriyle değil Amazon çalışanı olarak hareket ettiğini öne sürerek, kurumsal prosedürler dışına çıkıp şirket adına temsilci gibi davranılamayacağını net bir dille savundu.
Kriz Yargıya Taşındı: Sendikadan Suç Duyurusu
Şirketin bu baskıcı hamlesine sendika kanadından yanıt gecikmedi. İklim Adaleti için Amazon İşçileri sendikası, çalışanları korumak adına dev şirket hakkında resmi makamlara suç duyurusunda bulundu. Sendika avukatları, Amazon’un, çalışanların politik ve ideolojik düşüncelerinden ötürü ayrımcılığa maruz bırakılamayacağını hükmeden Seattle Şehir Kanunu’nu açıkça ihlal ettiğini ileri sürüyor.
Yükselen tepkiler üzerine savunma pozisyonuna geçen Amazon ise yaptığı açıklamada, iş akdinin feshi yönünde bir dayatmalarının olmadığını iddia etse de, çalışanlara yönelik diğer idari ve kurumsal baskıları kabul etti. Yapay zekâ teknolojisinin geleceği tartışılırken, dev şirketlerin bu süreçte çevre ve işçi haklarını ne kadar göz ardı edeceği şimdiden büyük bir tartışma konusu haline geldi.
