Türkiye otomotiv pazarında tescil ve ruhsatlandırma işlemlerini kökten değiştirecek tarihi bir adım atıldı. Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, motorlu araçlar ve römorkların tip onayı ile piyasa gözetimi süreçlerini tamamen dijitalleştiren yeni yönetmelik değişikliğini Resmi Gazete’de yayımlayarak yürürlüğe koydu. Sektörde bürokrasiyi azaltmayı ve sahteciliğin önüne geçmeyi hedefleyen bu reformla birlikte, sıfır araçların trafiğe çıkış sürecindeki fiziksel kağıt evrak zorunluluğu tarihe karışırken, araçların siber güvenlik yazılımlarına yönelik çok katı yaptırımlar getirildi.
Evraklar Doğrudan Noterler Birliği’ne Aktarılacak: XML Dönemi Başladı
24 Haziran 2026 tarihi itibarıyla resmen uygulamaya giren yeni mevzuata göre, imalatçı firmalar tarafından her araç için özel olarak üretilen "uygunluk belgeleri" artık tamamen elektronik ortamda hazırlanacak. Otomotiv üreticileri ve distribütörleri, dijital ortamda kodlanan bu belgeleri Araç Sicil ve Tescil Sistemi (ARTES) üzerinden doğrudan Türkiye Noterler Birliği’ne iletecek.
Sistemler arası tam entegrasyonun sağlanması ve veri okuma hatalarının sıfıra indirilmesi amacıyla, dijital belgeler dünya standardı olan XML (Genişletilebilir İşaretleme Dili) şemasına uygun olarak formatlandırılacak. Üreticiler bu kritik verileri aktarırken yüksek güvenlikli yerel web bağlantı ağlarını kullanacak ve Türkiye Noterler Birliği'nin belirlediği standart veri format dışına çıkamayacak.
7 Temmuz Kritik Eşik: Yazılım Güncellemesi Olmayanın Tescili İptal
Yönetmelikte otomotiv üreticilerini ve tüketicileri en çok etkileyecek olan madde ise siber güvenlik ve yazılım standartlarına yönelik getirilen yeni yaptırımlar oldu. Avrupa Birliği’nin küresel ölçekte uyguladığı GSR II (Genel Güvenlik Yönetmeliği) kriterlerine tam uyum sağlama amacı taşıyan bu düzenleme, araçların dış müdahalelere karşı korunmasını amaçlıyor.
Alınan karara göre, 7 Temmuz 2026 tarihinden itibaren yolcu ve yük taşımacılığında kullanılan tam araç statüsündeki M ve N kategorisi araçlar, yeni yazılım güncelleme yönetim gereksinimlerini karşılayamazsa tescil edilemeyecek, piyasaya arz edilemeyecek ve hizmete alınamayacak. Aynı sert tedbirler römork ve taşıma ünitelerini kapsayan O kategorisi için de geçerli olacak; kriterlere uymayan üreticilerin imalat izinleri askıya alınacak.
Avrupa Standartları ile Tam Entegrasyon
Uzmanlar, bu adımın sadece bir dijitalleşme hamlesi olmadığını, modern akıllı araçların siber saldırılara karşı korunması için küresel bir zorunluluk olduğunu vurguluyor. GSR II mevzuatının en kritik ayaklarından biri olan yazılım güncelleme yönetimi, araçların ömrü boyunca alacağı güvenlik yamalarının ve sistem güncellemelerinin belirli bir standarda bağlanmasını şart koşuyor. Bakanlığın bu hamlesiyle birlikte Türkiye, Avrupa otomotiv pazarıyla olan yapısal ve hukuksal entegrasyonunu bir adım daha ileriye taşımış oldu.
