Teknoloji dünyası, akıllı telefonlardan sunuculara kadar dijital ekosistemin kalbi sayılan DRAM (bellek) pazarından gelen şok bir dava haberiyle sarsılıyor. Küresel bellek arzının neredeyse tamamını kontrol eden Güney Koreli Samsung ve SK Hynix ile ABD merkezli Micron, piyasadaki baskın güçlerini kötüye kullanmakla suçlanıyor. Tüketiciler ve teknoloji firmaları, üç dev şirketin bellek kıtlığını fırsat bilerek fiyatları yapay bir şekilde tırmandırdığı iddiasıyla ABD’de toplu dava açtı.
Kuzey Kaliforniya Bölge Mahkemesi’ne sunulan 3:26-cv-06345 sayılı dava dosyası, Yargıç Noel Wise tarafından incelemeye alındı. Davacılar, bu üç şirketin anti-tröst (rekabet karşıtı) yasalarını açıkça ihlal ettiğini savunarak milyarlarca dolarlık tazminat talep ediyor.
Tedarik Zincirinde "Yapay Kıtlık" İddiası
Dava dilekçesinde yer alan iddialara göre, üç teknoloji devi pazar paylarını ve üretim güçlerini bir araya getirerek DRAM arzını kasıtlı olarak kıstı. Küresel piyasada yaratılan bu suni kıtlık, bellek fiyatlarının tarihi zirvelere ulaşmasına neden oldu.
Sektör analizleri, mevcut üretim kısıtlamaları ve yüksek talep nedeniyle fiyatlardaki bu agresif yükseliş trendinin yılın ikinci yarısında da devam edeceğini gösteriyor. Ancak bu durum sadece son kullanıcıyı değil; bilgisayar, otomotiv, veri merkezi ve akıllı telefon üreticileri gibi tüm tedarik zincirini maliyet kriziyle karşı karşıya bırakıyor.
Geçmişteki Sabıkalar Yeniden Gündemde
Bu dava, teknoloji devlerinin rekabet hukukuyla ilk karşı karşıya gelişi değil. Dava dosyasında, üreticilerin geçmişteki fiyat manipülasyonu sicillerine de atıfta bulunuluyor. Hatırlanacağı üzere Samsung, 2005 yılında benzer bir DRAM fiyat sabitleme skandalı nedeniyle ABD Adalet Bakanlığı tarafından 300 milyon dolar para cezasına çarptırılmıştı. O dönem yaşanan krizden Apple, HP, Dell ve IBM gibi devler doğrudan zarar görmüştü. Bugün açılan yeni dava, "Tarih tekerrür mü ediyor?" sorusunu akıllara getiriyor.
Üreticilerin Savunması: "Suçlu Biz Değiliz, Yapay Zekâ!"
Suçlamaların odağındaki Samsung, SK Hynix ve Micron ise iddiaları reddederek piyasadaki fiyat artışlarının tamamen doğal ekonomik dengelerden kaynaklandığını savunuyor. Şirketler tarafından yapılan açıklamalarda, özellikle yapay zekâ (AI) sektöründen gelen devasa talebin mevcut üretim kapasitelerini aştığı vurgulanıyor.
Üretimi artırmak adına yeni tesis yatırımları ve ek hatların devreye sokulduğunu belirten üreticiler, küresel açığı kapatmak için çalıştıklarını ifade ediyor. Ancak sektör uzmanları, yeni yatırımların sonuç vermesinin zaman alacağını ve bellek fiyatlarında 2028 yılından önce radikal bir gevşeme yaşanmayacağını öngörüyor.
Standart Kullanıcı İçin Zor Günler Kapıda
Büyük teknoloji şirketleri ve stratejik ortaklarla yapılan uzun vadeli ön alım anlaşmaları, standart tüketici pazarını daha da köşeye sıkıştırıyor. Üretilen sınırlı sayıdaki bellek öncelikle dev veri merkezlerine aktarılırken, bireysel kullanıcıların ve küçük üreticilerin bileşenlere ulaşması her geçen gün zorlaşıyor.
Kuzey Kaliforniya Mahkemesi'nden çıkacak karar, sadece bu üç şirketin geleceğini değil, küresel teknoloji pazarının fiyatlandırma politikalarını da kökten değiştirecek güce sahip. Davanın seyri, teknoloji dünyası ve yatırımcılar tarafından pür dikkat takip ediliyor.
