Türkiye’nin stratejik gücü bor madeninin işlenmesi ve araştırma süreçlerinin verimli hale getirilmesi için Balıkesir Üniversitesi (BAÜN) tarafından geliştirilen yeni karar destek mekanizması, uluslararası literatürde büyük ses getirdi.
Türkiye’nin en değerli yer altı kaynaklarından biri olan bor madeninin katma değerli ürünlere dönüştürülmesi hedefi, bilim dünyasında yeni bir dönemi başlattı. Balıkesir Üniversitesi bünyesinde yürütülen kapsamlı bir akademik çalışma, bor araştırmalarının geleceğini şekillendirecek veri temelli bir model ortaya koydu. Doç. Dr. Gülşah Çelik Gül ve Öğr. Gör. Metin Gül tarafından hazırlanan "From resource to innovation: A decision framework for sustainable boron research infrastructure" başlıklı makale, dünyanın en prestijli yayın organlarından biri olan Materials & Design dergisinde yayımlanarak bilimsel kalitesini tescilledi.
Bilimsel altyapıda yeni standartlar
Akademik, sanayi ve altyapı bileşenlerini tek bir çatı altında toplayan bu yeni model, bor madeni üzerine yapılacak bilimsel çalışmaların sürdürülebilir bir ekosistemde yürütülmesini hedefliyor. Araştırmacılar, Türkiye’deki bor yataklarına yakın dört farklı üniversiteyi mercek altına alarak akademik kapasite, lojistik imkanlar ve sanayi iş birliği gibi 18 farklı kriter üzerinden detaylı bir performans analizi gerçekleştirdi.
Veri odaklı analiz ve güvenilir sonuçlar
Çalışmada kullanılan Entropi, Bulanık AHP, Topsis ve Waspas gibi ileri düzey matematiksel yöntemler, sonuçların yüksek tutarlılıkla elde edilmesini sağladı. Yapılan analizler sonucunda Balıkesir Üniversitesi, bor araştırmaları için en uygun ve stratejik alternatif olarak öne çıktı. Sıralamada Uludağ, Anadolu ve Dumlupınar üniversiteleri de akademik ve lojistik potansiyelleriyle yer aldı. Balıkesir’in bor rezervlerine olan yakınlığı ve mevcut sanayi etkileşimi, bu başarıdaki en kritik faktörler olarak dikkat çekti.
Sadece borla sınırlı kalmayacak
Geliştirilen bu özgün modelin yalnızca bor madenciliği ile sınırlı kalmayacağını belirten araştırmacılar, sistemin diğer stratejik sektörlerdeki inovasyon planlamaları için de bir yol haritası sunduğunu ifade etti. Türkiye’nin kalkınma hedeflerine şeffaf ve bilimsel bir katkı sağlayan bu çalışma, gelecekteki endüstriyel araştırmalar için güçlü bir referans kaynağı olma özelliği taşıyor.
