Yeraltı mühendisliğinde çığır açacak bir ilke imza atan Çin, zorlu coğrafi koşullarda tünel açma süreçlerini tamamen dönüştürecek yeni nesil bir teknoloji geliştirdi. Geleneksel tünel açma makineleri (TBM) ile patlatmalı kazı yöntemlerinin avantajlarını tek bir sistemde buluşturan dünyanın ilk tünel delme ve patlatma makinesi (BBM) üretim hattından indirildi.
"Xianglong" ile Değişen Jeolojik Koşullara Esnek Çözüm
"Xianglong" ismi verilen 400 ton ağırlığındaki devasa makine; yaklaşık 70 metre uzunluğa ve 4,55 metre tünel açma çapına sahip. Tsinghua Üniversitesi ve Çin Demiryolu Bilim ve Endüstri Grubu (CRSIC) ortaklığıyla Wuhan kentindeki tesislerde üretilen sistem, karmaşık dağ yapıları ve yer altı risklerine karşı üst düzey bir esneklik sunuyor.
Büyük ölçekli projelerde sıkça karşılaşılan ani kaya patlamaları, su baskınları, yumuşak kayaçlar ve çamur akıntıları gibi tehlikeler, geleneksel yöntemleri yavaşlatırken iş güvenliğini de tehlikeye atıyordu. Klasik TBM'ler sert kayalarda etkili olurken ani zemin değişimlerinde yetersiz kalabiliyordu. Yeni geliştirilen BBM ise bu ikilem ortadan kaldırarak fark yaratıyor.
Tek Makineyle Çoklu Çalışma Modları
Merkezi ve içi boş kesici kafa tasarımı sayesinde operatörlerin ekipman değiştirmesine gerek bırakmayan bu sistem; önce patlatma sonra kazı, önce kazı sonra patlatma ve tam kesitli TBM kazısı gibi farklı modlar arasında geçiş yapabiliyor. Laboratuvar testlerinde geleneksel TBM'lere kıyasla kazı verimliliğini yüzde 30 oranında artırdığı kanıtlanan makine, tünel güzergâhındaki sürpriz zemin değişimlerine anında uyum sağlıyor.
Patlatmalara Karşı Özel Koruma ve Akıllı Tasarım
Zorlu yeraltı patlamalarının makineye zarar vermemesi için özel patlamaya dayanıklı koruma kalkanlarıyla donatılan Xianglong, iş güvenliğini en üst düzeye çıkarıyor. Geri çekilebilir yan kesicileri ve adaptif teleskopik kuyruk kalkanı sayesinde tamamlanmış tünel kısımlarından kolayca geçebilen sistem; kazılan kaya ile inşaat agregalarını birbirinden ayıran iki bağımsız konveyör bandına da ev sahipliği yapıyor.
İlk Sınavını Hidroelektrik Projesinde Verecek
Fikri mülkiyet hakları tamamen yerli imkânlarla geliştirilen dünyanın ilk delme ve patlatma makinesi, saha testleri kapsamında ilk olarak bir pompaj depolamalı hidroelektrik santralinin tünel inşaatında kullanılacak. Buradan elde edilecek veriler doğrultusunda sistemin gelecekteki küresel tünel projeleri için referans olması bekleniyor.
