Çocuk ve gençlerde uzun süreli ekran kullanımının dikkat, uyku ve psikolojik durum üzerinde olumsuz etkiler oluşturabileceğine dikkat çeken Dr. Öğr. Üyesi Hüseyin Haydar Kutlu, akıllı telefonlara alternatif olabilecek yeni bir telefon segmenti geliştirilmesini önerdi. Kutlu, temel ihtiyaçları karşılayan ancak bağımlılık oluşturabilecek uygulamaları sınırlandıran cihazların özellikle çocuklar için alternatif oluşturabileceğini ifade etti.
Gençlerde günlük ekran süresi 6-7 saate ulaşabiliyor
Akıllı telefonların günlük yaşamın vazgeçilmez araçlarından biri haline gelmesiyle birlikte ekran karşısında geçirilen süre de önemli ölçüde arttı. Özellikle çocuk ve gençlerin uzun süre telefon kullanmasının dikkat, uyku düzeni ve psikolojik durum üzerinde çeşitli sorunlara yol açabileceği belirtiliyor.
Dr. Öğr. Üyesi Hüseyin Haydar Kutlu, Türkiye'de günlük ekran kullanımının ortalama 5 saat seviyesinde olduğunu, gençlerde ise bu sürenin 6-7 saate kadar çıkabildiğini aktardı.
Kutlu, gelişim sürecindeki çocuk ve gençlerin uzun süre ekran karşısında kalmasının özellikle dikkat ve odaklanma açısından olumsuz sonuçlar doğurabileceğine işaret etti.
Ekran kullanımı dikkat ve uyku düzenini etkileyebiliyor
Uzun süreli ekran kullanımının yalnızca geçirilen zamanı artırmakla sınırlı kalmadığını belirten Kutlu, çocukların gelişimi ve günlük yaşamları üzerindeki etkilerine dikkat çekti.
Özellikle küçük yaşlarda yoğun ekran kullanımının dikkat süresini olumsuz etkileyebileceği, ergenlik döneminde ise uyku düzeni ve duygusal durumla ilgili problemlerin ortaya çıkabileceği ifade edildi.
Ekran kullanımının kontrolsüz hale gelmesinin çocukların akademik yaşamını ve günlük faaliyetlerini de olumsuz etkileyebileceği belirtildi.
Oyun ve sosyal medya kullanımı bağımlılık riskini artırıyor
Ekran bağımlılığının farklı yaş gruplarında farklı biçimlerde ortaya çıkabildiğine dikkat çeken Kutlu, oyun ve sosyal medya kullanımındaki artışa vurgu yaptı.
Özellikle çocuk ve gençlerin telefonlarda geçirdiği sürenin önemli bölümünün sosyal medya platformları ve oyunlar tarafından oluşturulduğu belirtilirken, bu uygulamaların kontrolsüz kullanımının ekran alışkanlığını daha da güçlendirebildiği ifade edildi.
0-6 yaş grubu için ekran uyarısı
Kutlu, ekran kullanımının sınırlandırılması konusunda ailelere de önemli sorumluluklar düştüğünü belirtti. Çocukların telefon veya tabletlerden uzaklaştırılabilmesi için ekranın yerine farklı aktivitelerin konulması gerektiğini ifade eden Kutlu, özellikle 0-6 yaş döneminde ekran kullanımından mümkün olduğunca uzak durulması gerektiğini vurguladı.
Ailelerin çocuklara oyun, sosyal etkinlik, açık hava aktiviteleri ve yaşlarına uygun farklı uğraşlar sunmasının ekran kullanımını azaltmada etkili olabileceği belirtildi.
Akıllı telefon ve tuşlu telefon arasında yeni model önerisi
Ekran bağımlılığıyla mücadelede teknolojiden tamamen vazgeçmek yerine kullanım amacını değiştiren bir çözüm öneren Kutlu, akıllı telefonlarla klasik tuşlu telefonlar arasında yeni bir ürün kategorisi oluşturulabileceğini söyledi.
Önerilen modelde günlük yaşam için gerekli olan banka uygulamaları, navigasyon ve kamera gibi temel özelliklerin bulunması; buna karşılık sosyal medya ve oyun gibi yüksek kullanım süresine neden olabilecek uygulamaların sınırlandırılması hedefleniyor.
Bu sayede kullanıcıların akıllı telefonların sunduğu temel işlevlerden yararlanmaya devam ederken gereksiz ekran kullanımını azaltabileceği değerlendiriliyor.
“Sade telefon” fikrine sosyal medyada yoğun destek
Kutlu'nun ekran bağımlılığına karşı daha sade özelliklere sahip telefonların geliştirilmesi yönündeki önerisinin sosyal medyada da ilgi gördüğü belirtildi.
Kısa süre içerisinde çok sayıda kişinin fikre destek verdiğini aktaran Kutlu, Türkiye'de bu ihtiyaca yönelik yerli bir telefon segmentinin geliştirilebileceğini ifade etti.
Önerinin özellikle çocuklarını sosyal medya, oyun ve uzun süreli telefon kullanımından korumak isteyen ebeveynler açısından alternatif bir çözüm oluşturabileceği değerlendiriliyor.
Temel ihtiyaçları karşılayan telefon modeli gündemde
Önerilen “sade telefon” yaklaşımı, akıllı telefonların tüm özelliklerini ortadan kaldırmak yerine kullanıcıların gerçekten ihtiyaç duyduğu işlevleri korumayı amaçlıyor.
Banka işlemleri, navigasyon, kamera ve iletişim gibi günlük ihtiyaçların devam ettiği; bağımlılık riskini artırabilecek uygulamaların ise sınırlandırıldığı bir telefon modelinin, ekran kullanımını kontrol etmek isteyen kullanıcılar için yeni bir seçenek oluşturabileceği belirtiliyor.
