Küresel Rekabette Yeni Cephe: Yapay Zeka Savaşları ve Türkiye'nin Stratejik Rotası
Dünya ekonomisi ve siyaseti, konvansiyonel ticaret savaşlarının ötesinde, doğrudan dijital egemenliği şekillendirecek "yapay zeka savaşları" dönemine giriyor. İstanbul Ticaret Odası (İTO) Başkanı Şekib Avdagiç, Türkiye'nin küresel ölçekte söz sahibi olabilmesi için OpenAI ve Anthropic gibi devlere rakip olacak yerli yapay zeka modellerini üretmesinin artık bir tercih değil, zorunluluk olduğunu belirtti. Savunma sanayisinde insansız hava araçları (İHA) ile yazılan başarı hikayesinin, yapay zeka alanında da tekrarlanabileceğini ifade eden Avdagiç, Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı'nın bu süreçteki kritik rolüne işaret etti.
"Milli Egemenliğin Yeni Adı: Dijital Güç"
Geleceğin dünyasında rekabetin şifrelerinin çip teknolojileri, gelişmiş altyapılar, veri işleme kapasitesi ve ileri teknoloji girişimleri üzerine kurulduğunu söyleyen Avdagiç, teknolojik bağımlılığın doğrudan milli güvenliği ilgilendirdiğini vurguladı. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından duyurulan ulusal stratejinin tarihi bir kırılma noktası olduğunu belirten İTO Başkanı, Türkiye'nin kendi özgün modellerini inşa edememesi durumunda, Batı bloklarının geliştirdiği teknolojilere "ayrıcalıklı erişim" sağlayabilmek adına pazar bağımlısı haline gelebileceği uyarısında bulundu.
Teknoloji Dünyasında Yeni Paradigma: "Micro is Macro"
Teknoloji yatırımlarının doğasındaki değişime dikkat çeken Avdagiç, günümüz dünyasını "Micro is Macro" (Mikro Makrodur) yaklaşımının şekillendirdiğini ifade etti. Şirket bazında atılan küçük bir inovasyon adımının veya yapılan tek bir teknoloji yatırımının, bugün küresel enerji talebini, kredi piyasalarını ve uluslararası sermaye hareketlerini doğrudan etkilediğini belirtti. Yapay zekanın artık sadece yazılımcıların gündemi olmaktan çıkıp küresel makroekonomiyi yöneten ana unsur haline geldiği kaydedildi.
Yapay Zeka Erişimi Bir "Silah" Olarak Kullanılıyor
ABD'de Trump yönetiminin Anthropic tarafından geliştirilen ve kritik siber açıkları tespit edebilen Mythos ile Fable gibi en yeni modellere yabancı ülkelerden erişim yasağı getirmesi, yapay zekanın jeopolitik bir koz haline geldiğinin en net göstergesi oldu. OpenAI'ın da en gelişmiş modelleri için yalnızca NATO ve AB siber güvenlik ajansı ENISA gibi yapılarla iş birliği süreçleri yürüttüğünü aktaran Avdagiç, yeni nesil yapay zeka modellerinin de tıpkı modern savaş uçağı programları gibi yalnızca en yakın müttefiklerin paylaşımına açılacağını vurguladı. Türkiye'nin bu kısıtlamalardan etkilenmemesinin tek yolu ise kendi konseptlerini üretmesinden geçiyor.
İstanbul Yatırım Diplomasisinin Merkezi Olacak
Türkiye'nin yapay zeka vizyonunun uluslararası arenadaki vitrininin İstanbul olacağını belirten Avdagiç, bu kapsamda belirlenen 10 bin ileri düzey yapay zeka uzmanı ve 100 bin yapay zeka uygulama profesyoneli yetiştirme hedefine iş dünyası olarak tam destek verdiklerini açıkladı.
İTO, bu büyük dönüşümü tabana yaymak amacıyla 2018 yılından bu yana sürdürdüğü dijitalleşme hamlesini bir üst aşamaya taşıyor. Oda bünyesindeki 800 bin üyenin iş süreçlerine yapay zekayı entegre etmeyi hedefleyen yeni bir dönemi başlattıklarını duyuran Avdagiç; SoftITO, Bilgiyi Ticarileştirme Merkezi (BTM) ve Teknopark İstanbul’dan oluşan güçlü teknoloji ekosistemiyle inovasyondan ticarileşmeye kadar her alanda öncü rol oynamaya devam edeceklerini ifade etti.
