Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, mikromobilite sektöründe tarihi bir adıma imza atarak elektrikli skuter üretimine yönelik köklü değişiklikleri devreye aldı. Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni tebliğle birlikte, Türkiye'de skuter üretimi yapacak firmalar için yerli imkanlarla geliştirilmiş parça kullanımı zorunlu hale getirildi. Sektör temsilcilerinin ve mikro mobilite araç üreticilerinin yakından takip ettiği bu düzenleme, yerli sanayinin desteklenmesini ve teknolojik bağımsızlığı hedefliyor. Türk Standartları Enstitüsü (TSE) tarafından yürütülecek belgelendirme süreçlerinin detayları, elektrikli ulaşım araçları pazarında yeni bir dönemin kapılarını aralıyor.
Resmi Gazete’de Yayımlanan Elektrikli Skuter Üretiminde Yeni Dönem ve Yerlilik Kararı
Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından hazırlanan yeni tebliğ, Resmi Gazete bünyesinde ilan edilerek resmiyet kazandı. Alınan kararlar doğrultusunda, Türkiye sınırları içerisinde elektrikli skuter imalatı gerçekleştirecek olan tüm firmaların üretim aşamasında belirli oranlarda yerli parça kullanması yasal bir zorunluluk haline geldi. Bu düzenleme ile birlikte ithal bağımlılığının azaltılması ve yerli mühendislik imkanlarının skuter teknolojilerine entegre edilmesi amaçlanıyor. Üreticilerin pazarda varlıklarını sürdürebilmeleri için yeni mevzuatta belirtilen yerlilik kriterlerini eksiksiz şekilde yerine getirmesi gerekiyor.
TSE Belgelendirme Kriterleri ve U-Net Sistemine Kayıt Süreci Nasıl İşleyecek?
Yeni yasal düzenleme kapsamında, elektrikli skuter üreticilerinin belge başvurularını doğrudan Türk Standartları Enstitüsüne (TSE) iletmeleri gerekiyor. Üretici firmalar, skuter modelleri veya üretimde kullandıkları teknik aksamlar için aldıkları yerli malı belgelerini başvuru esnasında yetkililere ibraz etmekle yükümlü tutuluyor. Belgelendirme işlemlerini başarıyla tamamlayan araçlar, Temmuz ayının ilk günü itibarıyla U-Net sistemine kaydedilme hakkı kazanacak. Belirlenen şartları karşılayamayan ve yerli malı belgesi sunamayan üreticilerin ilgili sisteme kayıt yaptırması ve dolayısıyla ticari faaliyet yürütmesi mümkün olmayacak.
Elektrikli Skuter Parçaları İçin Belirlenen Üç Temel İnceleme Grubu Nedir?
Bakanlık tarafından yayımlanan esaslara göre, elektrikli skuter modelleri ve teknik donanımları belgelendirme aşamasında üç farklı kategori altında mercek altına alınacak. Bu gruplar, aracın mekanik, elektronik ve yazılımsal süreçlerini kapsayacak şekilde optimize edildi:
Birinci Grup: Batarya ve şasi elemanları,
İkinci Grup: Elektrikli motor mekanizması,
Üçüncü Grup: Anakart, gömülü yazılım sistemleri, nesnelerin interneti (IoT) cihazı ve fren donanımı.
Yetkilendirilen denetleme mekanizmaları, üreticilerin başvurularını bu üç gruptaki yerlilik oranlarına göre değerlendirerek onay sürecini başlatacak.
Üretici Firmaların Uyması Gereken Zorunlu Yerlilik Şartları Nelerdir?
Belge alabilmek adına imalatçıların önünde belirli alternatifli kurallar bütünü bulunuyor. Mevzuata göre, bir skuter üreticisinin onay alabilmesi için öncelikle birinci grupta yer alan batarya veya şasi aksamından en az bir tanesinin yerli üretim olması şart koşuluyor. Bu temel şartın yanına ek olarak, aracın motorunun yerli imkanlarla üretilmiş olması ya da üçüncü grupta sıralanan elektronik aksamlardan (anakart, yazılım, IoT, fren) en az iki tanesinin yerli olması kuralı aranıyor. Sektördeki yerli parça arzını güçlendirecek bu esneklikler, üreticilere farklı kombinasyonlarla kurala uyma imkanı tanıyor.
Birinci Gruptaki Batarya ve Şasi Parçalarının İkisinin de Yerli Olması Durumu
Düzenleme, yerlilik hamlesini en üst seviyede gerçekleştiren firmalara bazı muafiyetler ve kolaylıklar da sunuyor. Eğer bir üretici firma, birinci kategoride bulunan batarya ve şasi aksamlarının her ikisini de tamamen yerli imkanlarla geliştirip tescillerse, diğer gruplardaki parçalar için herhangi bir yerlilik şartına tabi tutulmayacak. Yani hem bataryası hem de şasisi yerli olan elektrikli skuterler, motor veya yazılım gibi diğer bileşenleri dışarıdan tedarik etse bile TSE belgelendirme sürecini doğrudan geçerek U-Net sistemine kayıt hakkı elde edebilecek. Bu durum, yerli batarya ve gövde sanayisine olan yatırımların hızlanmasında kritik bir rol oynayacak.
