Güneş Enerjisinde Dijital Dönüşüm: Arızalar Henüz Oluşmadan Tespit Edilecek
Türkiye ve Avrupa genelinde yatırımları hızla katlanan güneş enerjisi santrallerinde, işletme aşamasındaki en büyük problem olan "verim kaybı ve arıza yönetimi" yapay zekâ ile çözülüyor. GAÜN Makine Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi ve Enerji Yönetim Merkezi Müdürü Prof. Dr. Adem Atmaca liderliğinde geliştirilen teknoloji, sektörün geleneksel bakım-onarım reflekslerini kökten değiştiriyor.
Sistem; voltaj, akım, güneşlenme süresi ve üretim profili gibi kritik parametreleri tek bir merkezde toplayarak eş zamanlı analiz süzgecinden geçiriyor. Bu sayede, insan gözünün ya da standart kontrol mekanizmalarının haftalar sonra fark edebileceği mikro düzeydeki performans düşüşleri, yapay zekâ tarafından anında teşhis ediliyor.
Avrupa’dan Yerli Projeye "Mükemmellik" Tescili Bilimsel derinliği, inovasyon kapasitesi ve ticari uygulanabilirlik potansiyeliyle tam not alan proje, Avrupa Birliği’nin küresel ölçekteki Ar-Ge programı Horizon Europe kapsamında "Seal of Excellence" (Mükemmellik Mührü) kalite etiketine layık görülerek uluslararası arenada büyük bir başarıya imza attı.
Kronik 5 Büyük Arıza Türüne Yapay Zekâ Kalkanı
Sektördeki en büyük açığın, işletmelerin santrallerindeki gizli verim kayıplarından habersiz olması şeklinde özetleyen Prof. Dr. Adem Atmaca, geliştirdikleri akıllı algoritmanın çalışma prensibini şu sözlerle aktardı:
"Güneş santrallerinde yatırımcıların en çok canını yakan, tespiti zor olan 5 temel arıza modeline odaklandık. Algoritmamız, sahadan gelen karmaşık verileri işleyerek olası riskleri önem sırasına göre listeliyor. Üniversitemizin kendi güneş enerjisi santralinde gerçekleştirdiğimiz saha testlerinde, yıllık bazda %10'a yakın net bir verimlilik artışı yakaladık. Bu, ticari ölçekteki dev santraller için muazzam bir kazanç anlamına geliyor."
Mobil Entegrasyonla Uzaktan Akıllı Müdahale
Sistem, web tabanlı bir yazılım olmanın ötesinde, saha ekiplerinin operasyon kabiliyetini artıracak dinamik bir mobil uygulamayı da barındırıyor. Coğrafi olarak uzak bölgelerde konumlandırılan GES'lerden elde edilen anlık veriler, yapay zekânın ürettiği tahminler doğrultusunda doğrudan teknik personelin telefonuna "iş emri" olarak düşüyor. Böylece arızaya müdahale süresi minimuma indiriliyor.
Teknoparklar Geleceğin Mühendislerini Yetiştiriyor
Girişimin sadece enerji sektörüne değil, nitelikli iş gücüne de katkı sağladığını belirten projenin genç araştırmacılarından GAÜN Makine Mühendisliği 3. sınıf öğrencisi İrem Seda Çil, teknopark çatısı altında yürütülen bu tarz küresel projelerin, teorik eğitimi pratikle birleştiren eşsiz bir okul olduğunu vurguladı. Yerli yazılımın, yakın süreçte hem Türkiye hem de yurt dışındaki GES pazarına entegre edilmesi planlanıyor.
