Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından kısa süre önce kamuoyuna açıklanan "2026-2030 Dönemi Türkiye Yapay Zeka Eylem Planı" sahada karşılık bulmaya başladı. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK), laboratuvarlarda geliştirilen yapay zeka teknolojilerini pazarlanabilir ticari ürünlere dönüştürmek ve yerli teknoloji ekosistemini güçlendirmek amacıyla dev bir çağrı dönemi başlattı.
İlk kez 2022 yılında hayata geçirilen "Yapay Zeka Ekosistem Çağrısı"nın 2026 yılı başvuruları resmen açıldı. Program, Türkiye’de faaliyet gösteren ve geliştirilen teknolojileri ülke sınırları içinde uygulamayı taahhüt eden şirketlerin dijital dönüşüm süreçlerini hızlandırmayı hedefliyor.
Güçlü İş Birlikleri: Dev Konsorsiyumlar Kuruluyor
Yeni destek programı kapsamında tekil başvurular yerine iş birliği modelleri ön plana çıkıyor. İhtiyaç sahibi şirketlerin; teknoloji üreten yerli firmalar, üniversiteler, kamu araştırma merkezleri ve TÜBİTAK Yapay Zeka Enstitüsü (YZE) ile ortak konsorsiyumlar kurması teşvik edilecek.
Süreçte kritik bir rol üstlenen TÜBİTAK YZE, projelerde elde edilen akademik ve pratik bilgi birikiminin tüm ekosisteme hızla yayılmasını sağlayacak. Enstitü bünyesindeki iş analiz birimleri ve transfer laboratuvarları; ortak yazılım kütüphaneleri, anonim veri tabanları ve genelleştirilmiş çözüm katalogları hazırlayarak kazanımları ticari sırları koruyarak diğer sektörlerin de kullanımına sunacak.
Tarımdan Finansa Öncelikli Tematik Alanlar Belirlendi
TÜBİTAK’ın bu yılki çağrısında Türkiye ekonomisi için stratejik önem taşıyan şu odak alanlar öne çıkıyor:
Akıllı Üretim Sistemleri: Sanayide maliyet optimizasyonu ve üretim planlaması.
Gıda, Tarım ve Hayvancılık: Gıda arzı güvenliği ve tarımsal verimlilik.
Finans ve E-Ticaret: Sahadaki reel operasyonel problemlere akıllı çözümler.
İklim Değişikliği ve Enerji: Karbon/su ayak izini azaltacak, enerji tasarrufu sağlayacak yeşil teknolojiler.
Eğitim: Veri tabanlı akıllı eğitim modelleri ve kişiselleştirilmiş öğrenme.
Proje Başına 10 Milyon Lira Bütçe ve %100'e Varan Destek
Yapay zeka projelerinin ticarileşme potansiyelini artırmak amacıyla TÜBİTAK, bütçe sınırlarını genişletti. Kabul edilen projeler için genel giderler hariç en fazla 10 milyon lira bütçe imkanı tanınacak ve projelerin maksimum 24 ay içinde tamamlanması gerekecek.
Personel istihdamından yazılım alımlarına, seyahat giderlerinden Ar-Ge malzemelerine kadar geniş bir yelpazede harcamalar fonlanacak. Konsorsiyumda yer alan kamu kurumları, vakıf üniversiteleri ve araştırma merkezleri için destek oranı yüzde 100 olarak uygulanacak. Ancak bu kurumların bütçe payı, toplam proje maliyetinin çeyreğini (%25) geçemeyecek.
Son Başvuru Tarihi Eylül’de
Programa başvurmak isteyen konsorsiyumların, öncelikle TÜBİTAK YZE ile bir araya gelerek projelerinin uygunluğunu netleştirmesi ve "Niyet Beyan Formu" doldurması gerekiyor. Teknoloji düzeyi, yenilikçilik ve ulusal kazanç potansiyeli gibi kriterlerle değerlendirilecek projeler için kuruluş bazlı ön kayıt son tarihi 14 Eylül 2026, sistemin tamamen kapanış tarihi ise 18 Eylül 2026 olarak ilan edildi.
