Karabük Üniversitesi (KBÜ) Orman Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Kamil Sarpkaya, sarımsak hastalıklarıyla mücadele alanında yürütülen önemli bir projede araştırmacı olarak yer alıyor. Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) 1001 kapsamında desteklenen bu proje, Türkiye'nin önde gelen sarımsak üretim merkezlerinden 9 ilde saha çalışmaları gerçekleştirecek.
Proje Detayları ve İşbirliği
Projeye, Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi Ziraat Fakültesi öğretim üyesi Prof. Dr. Mustafa Küsek yürütücülük ediyor. Proje adı, "Sarımsak Yetiştiriciliğinde Stemphylium Yaprak Yanıklığı Hastalığı Etmenlerinin Yaygınlığı, Morfolojik, Patojenik ve Moleküler Karakterizasyonu, Genotip Reaksiyonları ve Farklı Mücadele Yöntemlerinin Etkinliğinin Belirlenmesi" olarak belirlendi. Ayrıca, üniversitelerin yanı sıra araştırma enstitüleri ve yerel yönetimlerin de iş birliğiyle yürütülecek.
Saha Çalışmaları ve Analizler
Projenin uygulanacağı iller arasında Kastamonu, Gaziantep, Kahramanmaraş, Şanlıurfa, Aksaray, Konya, Balıkesir, Tokat ve Kütahya yer alıyor. Bu illerde sarımsak yapraklarında görülen lekelenme ve kuruma gibi hastalıkların yaygınlık haritası çıkartılacak. Hastalığın etmeni olan fungus türleri morfolojik ve moleküler analizlerle belirlenecek.
Proje ayrıca, coğrafi işaretli Taşköprü sarımsağı da dahil olmak üzere 10 farklı sarımsak genotipi üzerinde hastalığa karşı reaksiyonların incelenmesini de kapsıyor. Bu bilgiler, hastalığa dayanıklı üretim materyallerinin belirlenmesine katkıda bulunacak.
Projenin bir diğer önemli odak noktası, erken uyarı ve tahmin sistemlerinin sarımsak üretimine kazandırılması. Kahramanmaraş-Narlı ve Kastamonu-Taşköprü'de kurulacak tarla denemeleri aracılığıyla meteorolojik verilere dayanan bir ilaçlama takvimi oluşturulacak.
Bu takvim, üreticilerin geleneksel yöntemleriyle karşılaştırılacak ve uygulamaların verim, maliyet ve hastalık kontrolü açısından değerlendirilmesi sağlanacak. Amaç, kimyasal mücadelenin en uygun zamanda yapılması ve gereksiz ilaç kullanımının azaltılması.
Proje sürecinde Doç. Dr. Kamil Sarpkaya, hastalığın sahada tespiti, etmenlerin teşhisi ve genotiplerin değerlendirilmesi gibi önemli alanlarda katkıda bulunacak. Projeden elde edilen sonuçların tarla günleri, çalıştaylar ve çiftçi eğitimleri ile üreticilere aktarılması da planlanıyor.
PROJE KAPSAMINDA TÜRKİYE’NİN ÖNEMLİ SARIMSAK ÜRETİM MERKEZLERİNDEN 9 İLDE SAHA ÇALIŞMALARI YÜRÜTÜLEREK STEMPHYLİUM YAPRAK YANIKLIĞI HASTALIĞININ YAYGINLIĞI, HASTALIK ETMENLERİ VE MÜCADELE YÖNTEMLERİ ARAŞTIRILACAK.
