Sosyal medya platformlarının çocuk ve gençler üzerindeki psikolojik etkileri nedeniyle ABD’de uzun süredir devam eden hukuki süreçte dev bir adım atıldı. Facebook ve Instagram’ın çatı şirketi Meta, eyaletlerin açtığı davalarda toplam tutarı 18 milyar dolara ulaşabilecek tarihi bir uzlaşmaya imza attı. Teknoloji dünyasında taşları yerinden oynatacak bu karar, sadece finansal yaptırımlarla sınırlı kalmayıp platformların ürün tasarımlarında da radikal değişiklikleri beraberinde getiriyor.
Instagram ve Facebook’a 2 Saat Sınırı ve Gece Modu Geliyor
Uzlaşma şartları doğrultusunda Meta, 18 yaş altındaki tüm kullanıcılar için platform algoritmalarını ve kullanım olanaklarını baştan kurguluyor. Yapılan düzenlemeler kapsamında genç kullanıcılar için günlük ekran süresi varsayılan olarak 2 saat ile sınırlandırılacak.
Bununla birlikte, gençlerin uyku düzenini ve okul hayatını korumayı hedefleyen yeni güvenlik önlemleri devreye giriyor:
Gece Modu Kısıtlaması: Gece yarısı ile sabah 06.00 saatleri arasında genç kullanıcıların platformlara erişimi engellenecek.
Okul Modu: Ders saatleri içerisinde gençlerin odaklanmasını bozacak bildirimler tamamen kapatılacak.
Algoritma ve Görsel Düzenlemeler: Yaş doğrulama ve ebeveyn denetim mekanizmaları güçlendirilirken, gençlerin beden algısını olumsuz etkileyen güzellik filtreleri ile beğeni sayılarını gösteren özelliklere ciddi sınırlamalar getirilecek.
5.3 Milyar Dolarlık Şart: TikTok ve YouTube Sürece Dahil Edildi
Oakland’da görülen davada eyaletlerin Meta’dan yaklaşık 200 milyar dolar talep ettiği ve CEO Mark Zuckerberg’in de ifade vermesinin beklendiği biliniyordu. Her ne kadar Meta olayda hukuki bir kusur kabul etmediğini açıklasa da, Bilançosuna yaklaşık 10 milyar dolarlık hukuki gider yansıtacağını duyurdu.
Anlaşmanın en dikkat çekici maddelerinden birini ise rakiplere bağlanan şart oluşturuyor. Anlaşma uyarınca Meta, ilk etapta yaklaşık 12 milyar dolarlık bir ödeme yapacak. Ancak toplam uzlaşma bedelinin 18 milyar dolara tamamlanmasını sağlayacak kalan 5.3 milyar dolarlık kısım; TikTok ve YouTube’un da benzer kullanım kısıtlamalarını kabul ederek eyaletlerle uzlaşması şartına bağlı tutuldu.
Küresel Dalga Türkiye’ye Ulaşıyor: 1 Kasım’da Yeni Dönem
ABD’de yaşanan bu hukuki kırılma, çocukların dijital güvenliği konusunu küresel ölçekte birincil gündem maddesi haline getirdi. Bu gelişmelerin gölgesinde Türkiye de gençleri dijital dünyanın risklerinden korumak adına kapsamlı bir düzenlemeyi hayata geçirmeye hazırlanıyor.
Türkiye’de 1 Kasım itibarıyla yürürlüğe girecek olan yeni mevzuata göre:
Sosyal ağ sağlayıcıları, 15 yaşını doldurmamış çocuklara doğrudan hizmet sunamayacak ve katı yaş doğrulama sistemlerini devreye sokacak.
15 yaş üzerindeki genç kullanıcılar için ise yetişkinlerden ayrıştırılmış, güvenli ve kısıtlandırılmış özel hizmet modelleri sunulacak.
Ebeveyn denetim araçları tüm platformlarda zorunlu hale getirilecek.
