ABD'de çocuk güvenliği konusunda açılan davada teknoloji devi Meta'ya tarihi nitelikte yeni bir yaptırım uygulandı. New Mexico'da görülen davada mahkeme, şirketin çocuk kullanıcıları korumakta yetersiz kaldığı gerekçesiyle 567 milyon dolar daha ödemesine hükmetti. Daha önce verilen 375 milyon dolarlık ceza ile birlikte Meta'nın ödemesi gereken toplam tutar 942 milyon dolara yükseldi.
Mahkeme: Meta'nın Etkisi Platformlarının Dışına Taşıyor
Kararı veren New Mexico Bölge Hakimi Bryan Biedscheid, Meta'nın faaliyetlerini çevre kirliliğine benzeterek şirketin yarattığı zararın yalnızca dijital ortamla sınırlı olmadığını vurguladı.
Mahkeme kararında, çocukların maruz kaldığı psikolojik travmaların, cinsel istismar risklerinin ve zararlı içeriklerin toplumun tamamını etkileyen bir kamu güvenliği sorununa dönüştüğü belirtildi. Hakim, Meta'nın neden olduğu zararların aileler, eğitim kurumları, sağlık sistemi ve kolluk kuvvetleri üzerinde ortak bir yük oluşturduğunu ifade etti.
Bu değerlendirme, bir sosyal medya şirketinin faaliyetlerinin ilk kez "kamu rahatsızlığı" kapsamında değerlendirilmesi açısından emsal niteliği taşıyor.
Yüz Milyonlarca Dolarlık Fon Kurulacak
Mahkeme, Meta'nın ödeyeceği paranın gelecekte oluşabilecek zararları azaltmak amacıyla özel bir fonda toplanmasına karar verdi.
Fonun yaklaşık 420 milyon dolarlık bölümünün, sosyal medya kullanımından zarar gören çocukların tedavisi için psikolojik destek hizmetleri, davranışsal sağlık programları ve uzman personelin finansmanında kullanılacağı belirtildi.
Kaynağın bir kısmı ise öğretmenler, sağlık çalışanları ve ilgili kurumların çocukların sosyal medya kaynaklı risklerine karşı bilinçlendirilmesi ve önleyici eğitim programlarının geliştirilmesine ayrılacak.
Meta'ya Kapsamlı Güvenlik Önlemleri Zorunluluğu
Mahkeme yalnızca para cezasıyla yetinmedi. Kararla birlikte Meta'nın çocuk kullanıcıları korumaya yönelik çok sayıda yeni güvenlik uygulamasını hayata geçirmesi istendi.
Şirketin uygulaması gereken başlıca tedbirler şöyle sıralandı:
- 18 yaş altındaki hesapların yetişkin kullanıcılara önerilmemesi.
- Yetişkin kullanıcıların reşit olmayan hesaplara doğrudan mesaj göndermesinin engellenmesi.
- Reşit olmayan kullanıcılar arasında çıplaklık içeren içeriklerin gönderilmesi ve alınmasının yasaklanması.
- Çocuk cinsel istismarına karıştığı tespit edilen yetişkin kullanıcılar için tek ihlalde kalıcı hesap kapatma politikası uygulanması.
- 18 yaş altındaki kullanıcılar için beğeni sayılarının kaldırılması.
- Çocuk hesaplarında gece saatlerinde ve okul saatleri boyunca bildirimlerin sınırlandırılması.
- Instagram ve Facebook kullanımına aylık 90 saat, günlük ortalama yaklaşık 3 saatlik zorunlu kullanım sınırı getirilmesi.
Dava Algoritmaları da Hedef Aldı
Sürecin ilk aşamasında mahkeme, Meta'nın öneri algoritmalarının genç kullanıcıları zararlı içeriklere ve riskli ilişkilere yönlendirdiğine hükmetmişti. Bu nedenle şirketin New Mexico Haksız Uygulamalar Yasası'nı birçok kez ihlal ettiği sonucuna varılmıştı.
2023 yılında açılan davada eyalet savcıları, Meta'nın çocukları cinsel içeriklere ve çevrim içi istismarcılara karşı yeterince koruyamadığını savunmuştu.
Meta Kararı Temyize Götürecek
Meta ise mahkemenin kararına katılmadığını açıkladı.
Şirketten yapılan açıklamada, platformlarda kullanıcı güvenliğini sağlamak için yoğun çaba harcandığı, zararlı içeriklerin ve kötü niyetli hesapların tespit edilerek kaldırılması konusunda önemli yatırımlar yapıldığı ifade edildi.
Meta ayrıca hem daha önce verilen 375 milyon dolarlık cezayı hem de son 567 milyon dolarlık kararı temyiz edeceğini duyurdu.
Benzer Davalar Artıyor
Meta'nın hukuki süreci New Mexico ile sınırlı değil. Şirket, ABD genelinde çocuk güvenliği ve genç kullanıcıların korunmasına ilişkin binlerce davayla karşı karşıya bulunuyor.
Bu yıl Los Angeles'ta görülen benzer bir davada da aleyhine karar çıkan Meta için önümüzdeki hafta California'da yeni bir dava daha başlayacak. Yaklaşık otuzdan fazla eyaletin başsavcısı, şirketi çocukların gizliliğini ihlal ettiği gerekçesiyle mahkemeye taşıyacak.
