Burdur, Türkiye’nin Biyoteknoloji Üssü Oluyor: Dev Tesis Eylül’de Açılıyor
Türkiye, yüksek katma değerli biyoteknoloji ürünlerinde dışa bağımlılığı bitirecek tarihi bir adıma imza atıyor. Burdur Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi (MAKÜ) bünyesinde yürütülen vizyoner çalışmalar, meyvelerini dev bir üretim yatırımıyla veriyor. Gıda, hayvancılık, ilaç ve kozmetik gibi stratejik sektörlerin temel ham maddesi olan mikroalgler (mikroskobik tek hücreli su canlıları), artık Türkiye’de Avrupa standartlarında kurulacak modern bir çiftlikte üretilecek. Cumhurbaşkanlığı ile YÖK’ün desteklediği bölgesel kalkınma misyonunun en önemli ayağı olan bu tesis, eylül ayında kapılarını açmaya hazırlanıyor.
Milyon Dolarlık İthalatın Önü Kesilecek, Hedef Dünya Pazarı
Projenin liderliğini üstlenen MAKÜ Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Füsun Akgül, kurulacak çiftliğin sadece iç piyasayı beslemekle kalmayıp küresel pazara da hitap edeceğini vurguladı. Türkiye’nin mikroalg tabanlı ürünlerde bugüne kadar tamamen dışa bağımlı olduğunu hatırlatan Akgül, şu değerlendirmelerde bulundu:
"Amacımız, bu kritik alandaki dışa bağımlılığı tamamen kırarak ülkemizin döviz kaybının önüne geçmek. Eylül ayı itibarıyla açılışını yapacağımız bu tesis, Türkiye'nin en kapsamlı ve Avrupa standartlarındaki ilk mikroalg üretim çiftliği olacak. Ürettiğimiz yüksek nitelikli ürünleri hem ulusal pazara sunacağız hem de yurt dışına ihraç edeceğiz. Burası sadece bir laboratuvar değil; genç araştırmacıların yetiştiği küresel bir biyoteknoloji platformu."
İklim Krizine Akıllı Çözüm: Patentli Karbon Avcısı "aLgaç"
Projeyi yatırımcıların gözdesi haline getiren en dikkat çekici inovasyon ise "aLgaç" adı verilen fotobiyoreaktör oldu. Avrupa Birliği’nin 2050 sıfır karbon hedefleri doğrultusunda geliştirilen bu cihaz, şehirlerdeki hava kirliliğiyle mücadelede ezber bozmaya hazırlanıyor.
Doç. Dr. Akgül’ün verdiği bilgilere göre, tamamen kapalı, kontrollü ve güneş enerjisiyle çalışan bu yapay karbon yutağı, henüz prototip aşamasında bile mucizeler yaratıyor. Yapılan ölçümler, tek bir "aLgaç" sisteminin günde tam 5 adet 25 yaşındaki ağacın temizleyebileceği karbondioksiti absorbe ettiğini ortaya koydu. Üstelik bu işlem sırasında sistemin ürettiği biyokütle, tarımda yüksek kaliteli biyogübre olarak geri dönüştürülebiliyor. Kompakt tasarımı sayesinde okul, hastane, havalimanı ve yoğun trafiğin olduğu şehir merkezlerinde rahatlıkla kullanılabilecek ürün için resmi patent başvurusu yapıldı.
Dünya Standartlarında Devasa Koleksiyon: MAKUMACC
Projenin bilimsel altyapısı da en az üretim kapasitesi kadar güçlü. Gıda, Tarım ve Hayvancılık Meslek Yüksekokulu Öğretim Görevlisi Prof. Dr. Rıza Akgül, üniversite bünyesinde kurulan MAKÜ Mikroalg Kültür Koleksiyonu’nun (MAKUMACC) önemine dikkat çekti.
Koleksiyonun 150 farklı mikroalg türü ve suşu barındırdığını belirten Prof. Dr. Akgül, merkezin Dünya Kültür Koleksiyonları Federasyonu’nun resmi bir üyesi olduğunu ifade etti. Bu sayede Türkiye’de ve dünyada mikroalg üzerine araştırma yapmak isteyen tüm bilim insanlarına saf ve nitelikli tür desteği sağlanarak global bir ekosistem oluşturuluyor. Emekleme aşamasındaki Türk biyoteknoloji sektörü, Burdur’dan yükselen bu ivmeyle dünyada söz sahibi olmaya hazırlanıyor.
