Amerikan Havacılık ve Uzay Ajansı'nın (NASA) evrendeki gama ışını patlamalarını gözlemlemek amacıyla uzaya gönderdiği Neil Gehrels Swift Gözlemevi için yolun sonu geldi. Görev süresi boyunca uzay araştırmalarına öncülük eden yaklaşık 1,5 tonluk dev gözlemevi, 22 yılın ardından kontrolsüz şekilde alçalarak Dünya atmosferine daldı. ABD Uzay Kuvvetleri tarafından paylaşılan veriler, uzay aracının Endonezya'nın Sumatra adası açıklarında atmosfere girdiğini tescilledi.
Güneş fırtınaları yörüngeyi eritti
Swift'in planlanandan erken ve hızlı bir şekilde düşüşe geçmesinin ardında, son yıllarda Güneş'te meydana gelen şiddetli aktiviteler yatıyor. Yoğun güneş fırtınaları, Dünya'nın üst atmosfer tabakasının genişlemesine yol açarak yörüngedeki araçlar üzerindeki sürtünme direncini artırdı. Uzay araçlarını ve uyduları izleyen tanınmış astrofizikçi Jonathan McDowell'ın aktardığı bilgilere göre, oluşan direnç nedeniyle irtifa kaybeden teleskop Sumatra'nın kuzey kesimleri üzerinde atmosferle temas etti.
NASA yetkilileri, düşüş öncesinde yapılan modellemelerde 1,5 tonluk gövdenin ezici bir çoğunluğunun yüksek sürtünme ve ısıyla birlikte yanacağını hesaplamıştı. Yeryüzüne ulaşabilecek olası parçaların yerleşim birimlerine ya da insan hayatına zarar verme olasılığının istatistiksel açıdan son derece düşük olduğu vurgulandı.
Milyon dolarlık kurtarma operasyonu hedefine ulaşamadı
Swift'in erken düşüşünü engellemek ve görev ömrünü uzatmak için son aylarda eşine az rastlanır bir ticari kurtarma operasyonu hayata geçirilmişti. Savunma ve uzay teknolojileri şirketi Katalyst Space Technologies, 3 Temmuz'da Marshall Adaları'ndan "Link" adını verdiği aracı uzaya fırlattı. Plan, Link uzay aracının Swift'e kenetlenerek onu daha güvenli ve yüksek bir yörüngeye çekmesiydi.
Uzayda gerçekleştirilmesi hedeflenen bu operasyon ne yazık ki teknik aksaklıkların kurbanı oldu. Görev sırasında Link'in yön kontrolünü sağlayan reaksiyon tekerleklerinde ve itiş sisteminde meydana gelen beklenmedik arızalar, aracın manevra kabiliyetini sıfırladı. Kurtarma girişimi hedefine ulaşamayınca Swift Gözlemevi'nin kaderi mühürlendi ve 22 yıllık bilimsel macera atmosferdeki alevlerle noktalandı.
