Türkiye'nin Rusya'dan tedarik ettiği S-400 hava savunma sistemlerinin üçüncü bir ülkeye devredilmesi seçeneği, Ankara ile Washington hattında F-35 projesine ilişkin süreçleri yeniden hızlandırdı.
Diplomatik kaynaklar; S-400'lerin Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan veya Katar gibi Körfez ülkelerine devri durumunda iki ülke arasındaki temel savunma engelinin kalkacağını değerlendiriyor. İran ile yaşanan bölgesel gerilimler nedeniyle hava savunma ihtiyacı artan Körfez ülkelerine yapılacak muhtemel bir devire ABD ve Rusya'nın da olumsuz yaklaşmayacağı öngörülüyor.
F-35 tedarik zinciri ve CAATSA yaptırımlarının hukuki boyutu
Türkiye, 2019 yılında S-400 sistemlerini teslim almasının ardından ABD'nin Amerika'nın Hasımlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Yasası (CAATSA) mevzuatına tabi tutulmuş ve Müşterek Taarruz Uçağı (F-35) programından çıkarılmıştı. S-400 düğümünün çözülmesi halinde sadece uçak teslimatlarının değil, Türk savunma sanayii firmalarının daha önce üstlendiği yaklaşık bin kalem F-35 parçasının yeniden tedarik zincirine dahil edilmesinin önü açılacak. ABD'nin küresel uçak üretiminde yaşadığı tedarik darboğazları göz önüne alındığında, Türk şirketlerine yeniden parça üretim teklifi götürülebileceği ifade ediliyor.
Süreçteki en kritik hukuki düzenlemeyi ise ABD Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası (NDAA) oluşturuyor. Siyasi irade ile CAATSA yaptırımlarının kaldırılmasının mümkün olduğu, ancak F-35 teslimatı için NDAA bünyesindeki kısıtlayıcı maddelerin revize edilmesinin gerektiği vurgulanıyor. Pürüzlerin giderilmesi durumunda, ABD'de bekletilen 6 adet F-35 uçağının bakımlarının yapılması ve Türk pilotların yeniden eğitime gönderilmesi süreçlerinin başlatılması hedefleniyor.
