Türkiye’nin dünya çilek üretiminde öne çıkmasına rağmen iklim değişikliği nedeniyle artan kuraklık tehdidi, üretim süreçlerini zorlaştırıyor. Çukurova Üniversitesi'nde sürdürülen kapsamlı çalışmalarla birlikte, kuraklığa dayanıklı yeni çilek genotiplerinin geliştirilmesi hedefleniyor.
Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nasibe Ebru Yaşa Kafkas, yapılan araştırmalarda hem kuraklıkla ilişkili aday genlerin tespit edildiğini hem de yüksek tolerans gösteren çilek çeşit adaylarının adaptasyon ve verim denemelerinde önemli ilerlemeler kaydedildiğini belirtti.
Kafkas, çileğin suya ihtiyaç duyan bir bitki olduğunu vurgulayarak, "Çilek suyu seven bir bitki. Yüzlek köklere sahip, geniş yaprakları var ve meyvesi de bol su içeriyor. Bu nedenle susuz çilek yetiştiriciliğinin mümkün olmadığını" ifade etti.
Yeni çilek çeşitlerinin geliştirilmesi
Projede çilekte kuraklık toleransıyla ilgili iki ana hedef belirlendi. Kafkas, "Amacımız çilekte kuraklığa toleranslı aday genlerin belirlenmesi ve yüksek kuraklık toleransı gösteren yeni çilek çeşitlerinin geliştirilmesidir. Bu proje, üreticilerin kuraklık koşullarında verim alabileceği yeni çilek çeşitlerini yetiştirmelerine olanak tanıyacak" dedi.
Biyoteknolojik yenilikler ve topraksız kültür denemeleri
Çilek ıslahında uzun yıllara dayanan bir deneyimle birlikte, biyoteknolojik yöntemlerin bu süreci hızlandırması bekleniyor. Kafkas, "Çileklerde kuraklık dayanıklılığıyla ilgili aday genleri belirlemek ve ıslahçılara yeni genetik materyaller sunmak istiyoruz. Bu, ıslah sürecindeki zaman dilimini kısaltmamıza yardımcı olacaktır" diye ekledi.
Kafkas, ayrıca üreticilere verimli ve kaliteli yeni çilek çeşitlerinin sunulacağını belirterek, "Yeni çeşitleri geliştirirken, mevcut çeşitlerle aynı veya daha üstün özellikler kazandırmayı hedefliyoruz" dedi. Topraksız kültürde bazı çeşitlerin denendiğini ifade eden Kafkas, "Bazı çeşitler toprakta iyi performans gösterirken, kuraklık stresine veya aşırı suya hassas olanların topraksız kültürde yetişmediğini gözlemliyoruz" şeklinde konuştu.
TÜRKİYE'NİN DÜNYA ÇİLEK ÜRETİMİNDE ÖN SIRALARDA YER ALMASINA RAĞMEN İKLİM DEĞİŞİKLİĞİNE BAĞLI KURAKLIK TEHDİDİ ÜRETİMİ ZORLAŞTIRIRKEN, ÇUKUROVA ÜNİVERSİTESİ'NDE YÜRÜTÜLEN ÇALIŞMALAR KAPSAMINDA KURAKLIĞA DAYANIKLI YENİ ÇİLEK GENOTİPLERİ GELİŞTİRİLDİ.
