Ocak 2025’te iki robotik aracı uzaya taşımak üzere fırlatılan SpaceX imzalı Falcon 9 roketinin görevini tamamlayan üst kademesi, uzaydaki yolculuğunu Ay yüzeyinde noktaladı. Saatte yaklaşık 8.700 kilometre devasa bir hıza ulaşan 14 metre uzunluğundaki roket parçası, Ay'ın Dünya'dan görülebilen aydınlık tarafında yer alan Einstein Krateri yakınlarına çakıldı.
Yaklaşık 4 ton ağırlığındaki dev enkazın yarattığı etki, uzay çöplerinin takibi ve gök cisimlerinin jeolojik yapısı üzerine çalışan araştırmacılar için paha biçilmez bir veri kaynağına dönüştü. NASA yetkilileri, bu beklenmedik temasın Dünya açısından herhangi bir güvenlik riski barındırmadığını belirtti.
Çarpışma Canlı Görüntülenemedi: Krater İzi Teleskoplarla Aratılıyor
Çarpışmanın yaşandığı Türkiye saatiyle 09.35 sıralarında, Ay yörüngesinde bulunan gözlem araçlarının hiçbirinin uygun açıda olmaması nedeniyle çarpma anı anlık olarak kayıtlara geçmedi. Ancak bilim insanları olayın hemen ardından bölgeyi detaylı bir inceleme altına aldı.
Önümüzdeki günlerde NASA’nın Ay Yörünge Keşif Aracı (LRO) bölgenin yüksek çözünürlüklü fotoğraflarını çekerek çarpışma öncesi ve sonrası durum analizi yapacak. Aynı şekilde, çarpmadan hemen önce bölgenin üstünden geçen Güney Kore'ye ait Danuri yörünge aracının elde ettiği verilerin de yakında kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor. Amerika kıtasındaki karasal teleskoplar ise çarpışma anında oluşan ışık parlaması ve toz bulutunun bıraktığı izleri çözümlemek için çalışmalarını sürdürüyor.
Dünya'daki Parça Uçmaya Devam Ediyor, Üst Kademe Yüzeye Gömüldü
SpaceX’in yeniden kullanılabilir roket teknolojisinde ilk kademeler başarılı bir şekilde Dünya'ya dönerken, görevini tamamlayan üst kademeler genellikle uzay boşluğunda bırakılıyor. Ocak 2025 fırlatılışının ardından eliptik yörüngede süzülen bu üst kademe, zamanla Ay’ın güçlü kütle çekim alanına kapılarak kaçınılmaz bir rotaya girdi.
İşin ilginç yanı ise Ay'a çarpan bu parçayı uzaya fırlatan birinci kademe roket güçlendiricisinin görevine hâlâ aktif olarak devam etmesi. Söz konusu güçlendiricinin, 10 Ağustos'ta Florida’daki Cape Canaveral Uzay Kuvvetleri İstasyonu'ndan kalkarak 18’inci görevine çıkması ve 29 yeni Starlink uydusunu alçak Dünya yörüngesine taşıması planlanıyor.
