Yeni Birlik Gazetesi
Yeni Birlik Gazetesi Teknoloji Yapay zekâ yörüngede: Abu Dabi’den dengeleri değiştirecek uzay hamlesi

Yapay zekâ yörüngede: Abu Dabi’den dengeleri değiştirecek uzay hamlesi

Mars misyonuyla dikkatleri üzerine çeken BAE, şimdi de "hizmet olarak takımyıldız" modeli ve yapay zekâ destekli uydularıyla küresel uzay pazarında egemen bir güç olmaya hazırlanıyor.

Mars’a gönderdiği Hope Sondası ve astronot misyonlarıyla adından söz ettiren Birleşik Arap Emirlikleri (BAE), uzay yarışında vites yükseltiyor. Jeopolitik rekabetin yörüngeye taşındığı ve ülkelerin bağımsız uydu ağlarına odaklandığı bir dönemde Abu Dabi, ticari uyduların seri üretimine geçerek küresel pazarda oyun kurucu olmaya hazırlanıyor.

Abu Dabi merkezli Orbitworks; askeri istihbarattan iklim gözlemine kadar geniş bir yelpazede hizmet sunacak "Altair" adlı 10 uyduluk bir Dünya gözlem takımyıldızı inşa ediyor. Marlan Space ve San Francisco merkezli Loft Orbital’ın ortak girişimi olan şirket, ilk uydusunu önümüzdeki ekim ayında fırlatmayı planlıyor.

Küresel Tekellere Karşı "Uzayda Egemenlik" Arayışı

Günümüzde aktif uyduların yaklaşık %69'unu elinde bulunduran SpaceX gibi devlerin hakimiyeti, diğer ülkeleri harekete geçirmiş durumda. Kanada Washington’a olan bağımlılığını azaltmak, Avrupa Birliği ise 290 uyduluk bağımsız bir ağ kurmak için çalışmalarını hızlandırdı. İşte bu konjonktürde Orbitworks, BAE’nin "egemen uzay kabiliyeti" inşasında kritik bir rol üstleniyor.

Orbitworks ve Marlan Space CEO'su Dr. Hamdullah Mohib, ulusların uzayda bağımsız varlık gösterme arzusunun hiç olmadığı kadar arttığını vurguluyor. Ancak bütçe kısıtlamalarına dikkat çeken Mohib, geliştirdikleri "hizmet olarak takımyıldız" (constellation-as-a-service) modeliyle hükümetlere, şirketlere ve araştırmacılara bu teknolojiyi kiralama imkanı sunacaklarını belirtiyor.

Geleneksel Uyduların Sonu: Uzayda Anlık Yapay Zekâ Analizi

Altair projesini rakiplerinden ayıran en büyük inovasyon ise yapay zekâ entegrasyonu. Klasik uydular saatlerce işlenmesi gereken devasa ham verileri dünyaya gönderirken, Orbitworks uyduları yapay zekâ sayesinde veriyi henüz uzaydayken analiz edecek. Bu sayede son kullanıcılara "neredeyse anında" veri akışı sağlanacak.

Orbitworks, Batılı müşterilerin güvenini kazanmak adına stratejik bir hamleyle Çinli firmalar yerine ABD'li Loft Orbital ile ortaklığı tercih etti. Şirketin Abu Dabi'deki 4 bin 645 metrekarelik dev fabrikası, yılda 500 kilograma kadar ağırlıkta 50 uydu üretebilecek kapasiteye sahip.

Alıcılıktan Sağlayıcılığa: BAE’nin Stratejik Dönüşümü

Geçmişte uydu ve mühendislik hizmetlerini dışarıdan satın alan BAE, kurduğu 3 milyar dirhemlik (820 milyon dolar) Ulusal Uzay Fonu ile artık tamamen pazar odaklı özel bir ekosistem inşa ediyor. BCG Dubai Direktörü Faisal Hamady, düşen fırlatma maliyetleri ve yapay zekânın; enerji altyapılarının takibinden afet yönetimine kadar yeni ticari kapılar açtığını belirtiyor.

Altair takımyıldızının ilk müşterileri de şimdiden hazır. Abu Dabi Denizcilik Akademisi liman yönetiminde gerçek zamanlı gemi trafiği için, Abu Dabi Kalkınma Fonu ise küresel projelerini izlemek için bu uyduları kullanacak. En büyük sürpriz ise Fransız Uzay Ajansı’nın (CNES) projeye ortaklık imzası atması oldu.