Yeni Birlik Türkiye'den bor üretimi için önemli bir adım!

Türkiye'den bor üretimi için önemli bir adım!

Savunma sanayisine büyük destek verecek Bor Karbür için 70 milyon dolarlık yatırım...

Enerji Bakanı Dönmez: "Milli enerji ve maden ile dışa bağımlılığımız azaltılmıştır"

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez'in katılımıyla Türkiye'nin ilk Bor Karbür
Üretim Tesisi'nin temeli Bandırma'da atıldı. Bor Karbür Tesisi, katma değeri yüksek
teknolojiyle Türkiye ekonomisine büyük katkı sağlarken bor ürünlerinin çeşitlendirilmesine olanak verecek.

Türkiye'nin ilk Bor Karbür Üretim Tesisi'nin temeli, Balıkesir'in Bandırma ilçesinde
gerçekleşen törenle atıldı. İlk etapta 1000 ton/yıl kapasiteyle devreye girecek olan ve yatırım
tutarı yaklaşık 70 milyon dolar olan tesiste, zırh üretimi ve nükleer başta olmak üzere farklı
sektörlerde kullanılan bor içerikli ürünler üretilecek.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez'in "Rezerv Kadar Pazar" hedefi kapsamında
temelini attığı Bor Karbür Bandırma Tesisleri için düzenlenen törene, Balikesir Valisi Ersin
Yazıcı, Eti Maden Yönetim Kurulu Başkanı ve Genel Müdürü Serkan Keleşer ve Çinli CMEC
Şirketi Başkan Yardımcısı Fung Yanshui ile çok sayıda davetli katıldı.
Türkiye topraklarındaki zengin rezerviyle dünyanın ilgisini ülkemizin üzerinde toplayan bor
madeni, hükümet politikasıyla 2004 yılında atılan önemli adımların sonuçlarını bugün önemli
bir avantaja dönüştürüyor. Bor madeni, dünyanın en büyük sanayileri olan uzay, havacılık,
savunma ve elektronik endüstrilerinde kullanılıyor ve geleceğin enerji kaynağı taşıyıcısı olarak
tanımlanıyor.
Dönmez: "Değişim ileri teknoloji bor ürünlerine geçişle devam ediyor"

Temel atma töreninde konuşan Bakan Fatih Dönmez, "Hükümetimiz döneminde bor
madenciliğinden bor kimyasalları üretimine geçiş yaparak başlattığımız değişimi, şimdi ileri
teknoloji bor ürünlerine geçerek katma değeri daha yüksek, stratejik bir yapıyla
taçlandırıyoruz" dedi.

Ülkemizin dünya bor rezervinin yüzde 73'üne, dünya bor pazarının ise yüzde 59'una sahip
olduğunu vurgulayan Dönmez, şunları söyledi:
"Bu bizim için asla bir ölçü değildir. Çünkü ne kadar kaynağa ya da ne kadar rezerve sahip
olduğumuzun bir önemi yok. Günün sonunda bu kaynakları işleyerek artı değer haline
getirecek bir altyapıya sahip miyiz önemli olan bu. Türkiye artık kendi madenini kendi
teknolojisi, kendi insan kaynağı, kendi bilgi ve birikimiyle işleyecek. Bor başta olmak üzere
madencilik, kalitesiyle dünyada Türkiye'nin adıyla birlikte anılan sektörlerin başında gelecek.
Borda yeni inovasyon anlayışımızı "bora dayalı sektörlerde stratejik iş birlikleri geliştirerek
büyümek" olarak belirledik. Artık büyük hedeflere yürüyen bir Türkiye var. Bu yürüyüşe her
sektör her marka her kurum en büyük desteği vermek zorunda. Eti Maden de bugün burada
güzel bir adım attı ve bor karbür tesisiyle ülkemize önemli bir yatırımı kazandırmış oldu."
Yeni yol haritası
Dünya piyasasında stratejik öneme sahip olan borun savunma sanayiinden cam sektörüne,
seramikten tarıma ve temizlik ürünlerine kadar pek çok alanda kullanıldığını ifade eden
Dönmez, bu alanda daha fazla katma değerli üretimle bor pazarındaki liderliğin teknolojiyle
pekiştirileceğini söyledi. Dönmez sözlerini şöyle sürdürdü:
"Milli Enerji ve Maden Politikamızın üç sac ayağından biri olan yerlileştirme işte bu yüzden
çok önemli. Enerji teknolojilerindeki bu yerli dönüşümü sağlamak için önemli adımlar attık.
Enerji ve madenciliğin her alanında yerli insan kaynağı, yerli teknoloji ve yerli uç ürün diyerek
köşe taşlarımızı diktik. Türkiye, enerjide geçiş ülkesi ya da ham madde tedarikçisi olmanın
ötesinde büyük bir potansiyele sahip. Enerji teknolojilerinin üretildiği ve ihraç edildiği bir
ekosistemle ancak bu jeopolitik güç bir üstünlüğe dönüşebilir. Bu yüzden enerji
teknolojilerinin yerlileştirilmesi bizim için hayati önem taşıyor.
Bugün savunma sanayinde yaşanan teknolojik dönüşüm kendi kaynağımıza döndüğümüzde
neleri başarabileceğimizin, yerli ve milli teknolojiyle nerelere gelebileceğimizin en güzel
örneğini ortaya koyuyor. Savunma sanayinde yerlilik oranı yüzde 70'lere ulaştı. Önemli bir
ihracat kalemi haline geldi."
Savunma Sanayiine büyük katkı
"Bugün ileri teknoloji bor üretiminde ilk adımını attığımız bor karbür tesisimiz, milli enerji
milli savunmaya en büyük desteği verecek, gücümüze güç katacak. Bandırma'daki tesisimizde
üreteceğimiz bor karbür düşük yoğunluğu ve yüksek ısıya dayanma özelliği ile savunma
sanayimizin yerlilik oranının artırılmasına da büyük oranda katkı sunacak. Bor karbür yüksek
sertlik ve mukavemet/yoğunluk oranının kritik olduğu taktik araçlar, helikopterler, uçaklar,
top namlusu, askeri kıyafetler ve personel koruyucu yeleklerin zırhlanması gibi askeri amaçlı

malzemelerde yoğunlukla kullanılacak. Bunun yanı sıra aşınmaya dayanıklı makine ve
seramik parçalarının üretiminde ve nükleer uygulamalarda da bor karbürü kullanacağız.
Yaptığımız bu stratejik dönüşümle ülkemize sağlanan katma değer; bor karbür gibi ürünlerde
150 katına, bu ürünlerin kullanıldığı zırh yapımında 500, nükleer gibi sektörlerde ise 2000
kata kadar çıkabiliyor."
İleri teknoloji için Kamu – Özel Sektör iş birliği
"İleri teknolojili ürünlerin üretiminde kullanılan bor karbürün kamu-özel iş birliği içerisinde
gerçekleştirilmesi amacıyla Savunma Sanayi Başkanlığı ve Bakanlığımızın öncülüğünde;
savunma sanayi şirketlerimiz, Dünya Bor Lideri Eti Maden ve yine savunma sanayi alanında
faaliyette bulunan özel sektörün katılımıyla TRBOR Bor Teknolojileri A.Ş. Şirketi'ni kurduk.
Söz konusu şirkete Eti Maden yüzde 33 pay ile iştirak etti. Tesis ilk etapta yılda bin ton
kapasiteyle bor karbür üretimi gerçekleştirecek. Yatırım tutarı 70 milyon Dolar olan tesisi, 24
ay gibi kısa bir sürede tamamlamayı planlıyoruz inşallah. Tesisimizde 250 kişiyi de istihdam
edeceğiz.
Sözlerimi bitirmeden önce dünya bor sektöründe lider olmamızda emek harcayan herkese
teşekkür etmek istiyorum. Türkiye'nin önünü açan tüm projelere vizyoner liderliği ile destek
sunan Sayın Cumhurbaşkanımıza ve Bakanlığı döneminde bu projenin gerçekleşmesi
yönündeki ilk adımları atan Hazine ve Maliye Bakanımız Sayın Berat Albayrak'a şükranlarımı
sunuyorum. Ayrıca, bu yatırımın gerçekleştirilmesinde emek veren Eti Maden, Savunma
Sanayi Şirketlerimiz TAİ ve SSTEK, özel sektör adına Bor Savunma A.Ş. ve TRBOR yöneticileri
ve çalışanları olmak üzere, tesisin yapımını üstlenerek ciddi sorumluluk alan Çinli CMEC
firmasını tebrik ediyorum."
Serkan Keleşer: "En iyi savunma üretimdir"
Eti Maden Genel Müdürü Serkan Keleşer töende yaptığı konuşmada bor madeninin yirmi
yıllık dönüşümübe vurgu yaparak şunları söyledi:
"20 yıl önce yaptığımız satışlarda ton başına 150-200 dolar kazanıyorduk. 20 yıl içinde
geldiğimiz noktada boru rafine ürün olarak satar duruma geldik. Böylece 150-200 dolar olan
rakamı 500-600 dolarlara çıkardık. Eti Maden olarak bugün 32 tesiste 17 çeşit ürün satıyoruz.
Bugün burada açılışını yaptığımız tesis, ülkemiz için son derece önemli bir tesistir. Bor karbür
yeryüzünde elmastan sonra gelen en sert ve dayanıklı malzemedir. Bu tesis sayesinde elde
edeceğimiz bor karbür tozlarıyla kişisel zırhlama, helikopter koltukların ve tanklarda
zırhlanma yapılabilecek. Böylece 20 yıl önce bir birim değer kazandığımız boru dörde, oradan
200'e, bu ürünlerle 2 bine, nükleer santral için kullanılacak malzemeyle 4 bin katına
çıkaracağız. En iyi savunma üretimdir diyor ve Eti Maden'in en iyi bildiği iş olan üretimle
geleceğe doğru adımlar attığımızı belirtmek istiyorum."
Türkiye pazarına yatırım devam edecek
CMEC Şirketi Başkan Yardımcısı Fung Yanshui törende yaptığı konuşmada CMEC'nin 40 yıllık
bir deneyime sahip olduklarını vurgulayarak, "Eski bir Çin atasözü binlerce kilometrelik bir
yolculuğun tek bir adımla başladığını söyler. Bizler Türkiye pazarında yatırım ve proje
yapmaya dün olduğu gibi yarın da devam edeceğiz" dedi.

Yerli ve milli üretimde kritik adım
Bor Karbür Üretim Tesisi, savunma sanayiinin ihtiyaç duyduğu bor içerikli malzemelerin
üretiminde önemli bir aşama olarak nitelendiriliyor. Bu sayede savunma sanayinin
millileşmesine ve ihtiyaçlarının karşılanmasına önemli katkılar sağlanması hedefleniyor. Bor
karbür, yüksek sertlik ve mukavemet/yoğunluk oranının kritik olduğu askeri amaçlı
malzemelerde, aşınmaya dayanıklı makine parçalarının üretiminde ve nükleer uygulamalarda
kullanılıyor. Bor karbür zırh seramikleri, bilinen en hafif ve en sert zırh seramikleri
konumunda. Bu özellikten dolayı balistik koruyucu yelek ve helikopterler gibi ağırlığın önemli
olduğu yerlerde tercih ediliyor.