Türkiye'nin tarihi varlıklarını gün yüzüne çıkarma ve koruma stratejisi uluslararası arenada ses getirdi. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy'un öncülüğünde yürütülen "Geleceğe Miras Projesi", İtalya'da düzenlenen 28. Akdeniz Arkeolojik Turizm Buluşması kapsamında verilen prestijli 2026 Paestum Ödülü ile taçlandırıldı. Salerno bölgesindeki tarihi Paestum antik kentinde, UNESCO himayesinde ve İtalyan bakanlıklarının koordinasyonuyla gerçekleşen zirvede Türkiye'nin arkeolojiye yaklaşımı "küresel bir ilham kaynağı" olarak kayda geçti.
Mevsimlik Kazı Dönemi Bitti: Kesintisiz Bilimsel Seferberlik
Törende konuşan Bakan Mehmet Nuri Ersoy, geçmişte yalnızca 3-4 aylık yaz sezonuyla sınırlı kalan arkeolojik çalışmaları 12 aya yayarak süreci kökten değiştirdiklerini belirtti. Sahadaki ekiplere sağlanan bütçelerin üç ila dört kat artırıldığını vurgulayan Ersoy, beş yıllık stratejik planlamalar sayesinde personel, teknoloji ve lojistik desteğin en üst seviyeye ulaştırıldığını aktardı.
Sekiz yıl önce 157 sahada yürütülen kazı sayısının bugün 261'e çıktığını ifade eden Ersoy, turizmden elde edilen gelirlerin doğrudan arkeolojik yatırımlara aktarıldığı sürdürülebilir bir eko-sistem kurduklarını söyledi. Ersoy, layık görüldüğü ödülü sahada ter döken tüm bilim insanları ve kazı ekipleri adına kabul ettiğini vurguladı.
Efes Örneği: 163 Yıllık Miras 3 Yılda Hız Kazandı
Bakanlığın benimsediği yeni modelin sahadaki somut yansıması Efes Antik Kenti üzerinden paylaşıldı. Bölgede 163 yıldır süren kazı çalışmalarında alanın yaklaşık yüzde 25'lik kısmının açığa çıkarılabildiğini hatırlatan Ersoy, son üç yılda devreye alınan kaynak ve kesintisiz mesai sayesinde bu oranın yüzde 45 seviyesine taşındığını kaydetti. Yaklaşımın Türkiye'deki tüm antik kent ve kazı bölgelerine kademeli olarak entegre edildiği bildirildi.
Akdeniz Çanağında Güçlenen Kültür Köprüsü
Türkiye ve İtalya arasındaki bilimsel ortaklığın restorasyon, kazı ve müzecilik alanlarında derinleştiğine dikkat çekilen buluşmada, ortak Akdeniz mirası mesajı öne çıktı. Roma'nın simge yapısı Kolezyum'da düzenlenen "Göbeklitepe: Kutsal Bir Yerin Gizemi" ile "Troya ve Roma" sergilerinin iki toplum arasındaki kültürel bağı uluslararası kamuoyuna başarıyla taşıdığı hatırlatıldı.
İtalyan Direktörden Övgü: "Sıradan Bir Kazı Değil, Ulusal Diriliş Misyonu"
Ödülü Bakan Ersoy'a takdim eden organizasyonun kurucusu ve direktörü Ugo Picarelli, Geleceğe Miras Projesi'nin yalnızca finansal bir kaynak yönetiminden ibaret olmadığını belirtti. Projenin 2023'te Aspendos ile başlayan rotasında sadece bir yıl içinde 2 bini uzman olmak üzere 5 bin kişilik dev bir orduyla sahada olduğunu anlatan Picarelli, şu değerlendirmede bulundu:
"Bu çalışma yalnızca taşları gün yüzüne çıkarma girişimi değil; kültürel kimliği merkeze alan ve köklerini tarihten alan ulusal bir arkeoloji misyonudur. Göbeklitepe'den Efes'e uzanan bu vizyon, Türkiye topraklarındaki tüm medeniyetleri kucaklarken diğer dünya ülkeleri için de uygulanabilir benzersiz bir model sunuyor."
