Çarlık Rusyası’nın zorunlu göçe tabi tuttuğu Kafkas halklarının yaşadığı büyük trajedi, atalarının Osmanlı topraklarına ilk adımını attığı Kocaeli’nin Kandıra ilçesinde düzenlenen duygusal bir törenle anıldı.
Kocaeli’nin Kandıra ilçesinde bulunan Babalı Sahili, 162 yıl önce yaşanan büyük acının tanıklığını bugün bir kez daha üstlendi. 1864 yılında yurtlarından koparılarak sürgüne zorlanan Abaza, Adige, Çerkes ve Ubıh boylarının torunları, atalarının karaya çıktığı bu hüzünlü kıyıda bir araya geldi. Kocaeli Kafkas Kültür Derneği öncülüğünde, valilik ve büyükşehir belediyesinin katkılarıyla düzenlenen anma programı, Türkiye’nin dört bir yanından gelen katılımcılarla geniş bir kitleyi buluşturdu.
Anma süreci İzmit Fevziye Parkı’ndaki Sürgün Anıtı’nda başladı. Kur’an-ı Kerim tilaveti ve anıta bırakılan karanfillerle başlayan etkinlik, kortejin Kandıra Karaağaç Mezarlığı’na geçişiyle devam etti. Burada sürgün yolunda hayatını kaybedenler için dualar edildi.
Tarihi hafızayı canlı tutma çağrısı
Etkinlikte konuşan Ketenciler Çerkes Kültür Derneği Başkanı Birgül Özkanlı, sürgünün sadece bir göç değil, tarihe kazınmış derin bir yara olduğunu vurguladı. Özkanlı, "Denizlerde kaybedilen canları, anaların gözyaşlarını ve babaların onurlu duruşunu unutmamak, bu acıyı gelecek nesillere aktarmak zorundayız" dedi. Kocaeli Kafkas Kültür Derneği Başkanı İbrahim Uygun ise ataların yaşadığı zorlukların unutulmaması gerektiğini belirterek, rahmet dileklerini iletti.
Sürgünün yürek burkan hatıraları
Törene katılanlar arasında yer alan Abdülkadir Özpehlivan, dedesinden dinlediği ve sürgünün sadece insanları değil, hayvanları bile nasıl etkilediğini gösteren bir anıyı paylaştı. Özpehlivan, dedesinin limanda vedalaşmak zorunda kaldığı atının, gemi uzaklaşırken denize atlayıp arkalarından çırpınışını anlattığı anlarda duygusal anlar yaşandı. Ömer Aydın ise Babalı Sahili’nin Çerkes toplumu için kutsal bir mekan olduğunu belirterek, "Buradaki her mağara, her taş bir ağıtın parçası. Bizler bu hüznü her yıl burada yeniden yaşıyoruz" diye konuştu.
Nart ateşi ile direnişin simgesi
Programın finali, Babalı Sahili’nde gerçekleştirilen anlamlı ritüellerle yapıldı. Katılımcılar, atalarının çileli yolculuğunun son durağı olan Karadeniz’in sularına karanfiller bırakarak saygı duruşunda bulundu. Etkinlik, Kafkas kültürünün sönmeyen direnişini ve kültürel varlığını temsil eden Nart ateşinin yakılması ve meşaleli yürüyüşle sona erdi. Gün boyu süren program, günümüzdeki zorunlu göçlere karşı da bir vicdan çağrısı niteliği taşıdı.
