Afyonkarahisar’ın doğal mirasları arasında yer alan Eber Gölü sazlıkları ile İhsaniye ilçesine bağlı Sarıcaova köyündeki ormanlık alanlarda çıkan yangınlar, bölgedeki biyolojik zenginliği derinden sarstı. Afyon Kocatepe Üniversitesi (AKÜ) Doğa Koruma Biyoizlem Uygulama ve Araştırma Merkezi, TÜBİTAK destekli kapsamlı bir çalışmayla yangınların faunaya vurduğu darbeyi somut verilerle ortaya koymak için sahaya indi.
Merkez Müdürü Prof. Dr. Uğur Cengiz Erişmiş danışmanlığında yürütülen "Afyonkarahisar Yangın Alanlarında Dijital Ekoloji Yaklaşımıyla Yaban Hayatı Türleri ve Ekolojik İndekslerin Analizi" başlıklı projede, lisans öğrencileriyle birlikte yangın bölgelerindeki yaban hayatı hareketliliği ve tür kaybı titizlikle takip ediliyor.
Dijital Ekolojiyle Geçmiş ve Bugün Karşılaştırılıyor
Araştırma ekibi, sahadaki incelemelerini klasik saha gözlemlerinin ötesine taşıyarak yüksek teknolojili bir izleme modeline dönüştürdü. Bölgeye kurulan fotokapan ağının yanı sıra uydu görüntüleri ve hava analizleriyle desteklenen dijital ekoloji yaklaşımı sayesinde, 2025 ve 2026 yıllarına ait güncel kayıtlar, 2017 yılından itibaren arşivlenen verilerle birebir karşılaştırılıyor. Bu yöntem, yangının doğrudan etkilediği tür popülasyonlarının ve parçalanan yaşam alanlarının net bir haritasını sunuyor.
Eber Gölü’nde Endişelendiren Sessizlik: Saz Kedisi ve Çakallar Yok
Projenin en çarpıcı bulgularından biri, sulak alan ekosisteminin en hassas noktası olan Eber Gölü sazlıklarında kaydedildi. Yıllardır süren rutin gözlemlerde göl çevresinde düzenli olarak kayıt altına alınan bazı kritik türlerin, yangınların ardından tamamen çekildiği görüldü.
Elde edilen ilk verileri değerlendiren Prof. Dr. Erişmiş, geçmişte varlığı net olarak belgelenen saz kedisinin ve çakal popülasyonunun son taramalarda fotokapanlara yakalanmadığını ifade etti. Araştırmacılar, bu alanların hayvanlar tarafından yeniden habitat olarak benimsenip benimsenmeyeceğini netleştirmek adına gözlemlerini 2027 yılına kadar kesintisiz sürdürecek.
Sarıcaova Ormanlarında 255 Hektarlık Alana Fotokapan Ağı
Projenin ikinci kritik ayağını ise İhsaniye ilçesi Sarıcaova köyünde alevlere teslim olan 255 hektarlık orman sahası oluşturuyor. Yangın öncesinde kızıl geyik, yaban domuzu, tilki ve yaban tavşanı gibi memeli türlerin yoğun olarak yaşadığı tespit edilen alan, yerleştirilen yeni nesil fotokapanlarla donatıldı.
Araştırma ekibinde yer alan lisans öğrencisi İrem Demir, bölgenin yangından önceki zengin faunasının fotokapan kayıtlarında mevcut olduğunu hatırlatarak, kül olan sahalara kurulan yeni izleme istasyonlarıyla hayvanların yangın sahasını terk edip etmediğini, geri dönüş eğilimlerini ve popülasyon kayıplarını adım adım raporlayacaklarını belirtti. Elde edilecek sonuçlar, Türkiye’deki yangın sonrası ekosistem rehabilitasyonu çalışmaları için referans bir veri tabanı oluşturacak.
