Ankara'nın tarihi Cebeci Asri Mezarlığı'nda bulunan krematoryum, İslami koşullar gereği hiç kullanılmamış ve zamanla kemik deposu olarak işlev görmeye başlamıştır. Mezarlık, Türkiye'deki tek örnek olma özelliği taşırken, tarihi bir değer taşıyor.
Mezarlık araştırmacısı Zeliha Demirci Aktaş, Cebeci Asri Mezarlığı'nın Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte, başkentteki yoğun nüfus artışı sebebiyle inşa edildiğini belirtti. Aktaş, "Cumhuriyet’in ilanından sonra başkentte hızla bir nüfus artışı gözlemleniyor. Eski mezarlıklar işlevini yitirmeye başlayınca, 1932 Ankara İmar Planı ile yeni bir mezarlık ihtiyacı doğdu," dedi.
Krematoryumun, İslam dininde cenaze yakmanın uygun görülmemesi nedeniyle hiçbir zaman kullanılmadığını aktaran Aktaş, "Orta Avrupa'da popüler olan kremasyon gelenekleri nedeniyle bu projeye eklenmiş olsa da, Krematoryum amacına uygun bir şekilde işletilmemiştir. Şu an burası, sahipsiz mezarlardan çıkarılan kemiklerin muhafaza edildiği bir ossuarium olarak kullanılıyor," ifadelerini kullandı.
Cebeci Asri Mezarlığı’nın krematoryumunun, Ankara mimarisine uyum sağlamak için yerel taşlardan inşa edildiğini vurgulayan Aktaş şu bilgileri paylaştı: "1930 yılında Zincirlikuyu Asri Mezarlığı’na bir krematoryum inşa edilse de İslamiyet’te uygun görülmediği için yıkılmıştır. Cebeci'deki krematoryum ise yıkılmadan kemik deposu olarak varlığını sürdürmektedir."
Ayrıca, mezarlığın tasarımı nedeniyle bazı mezarların kıble yönüne bakmadığı belirtilmektedir. Aktaş, "Bir efsaneye göre, mezarlığın mimarı, mezarlığı fil ayağı şeklinde tasarlamıştır. Bu, ölülerini hatırlayan ve yas tutan hayvan olan fillere atfedilen bir ilham kaynağıdır. Ancak bu konuda tarihi bir bulgu bulunmamaktadır," dedi.
ANKARA'DAKİ CEBECİ ASRI MEZARLIĞI'NDA BULUNAN ANCAK İSLAMİ ŞARTLARA UYGUN OLMAMASI NEDENİYLE HİÇ KULLANILMAYAN KREMATORYUM, GÜNÜMÜZDE KEMİK DEPOSU OLARAK KULLANILIYOR.
