Yeni Birlik Yaşam Domates seralarında doğal savunma: Nezi böceği zararlıları böyle yok ediyor

Domates seralarında doğal savunma: Nezi böceği zararlıları böyle yok ediyor

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi, kimyasal ilaç yerine laboratuvarda üretilen faydalı böceklerle domates zararlılarına karşı biyolojik mücadele başlatıyor. Nezi böceğinin domates güvesi ve beyazsinekle mücadelesi ile çiftçilere yönelik uygulamalı desteklerin tüm ayrıntıları bu haberde.

Tarımda yoğun kimyasal ilaç kullanımının çevreye ve insan sağlığına yüklediği ağır fatura, üreticileri doğayla uyumlu yeni çözümlere yöneltiyor. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sivas Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölümü, domates üretiminde zararlı böceklerle mücadelede doğanın kendi savunma mekanizmasını devreye alıyor. Laboratuvar ortamında çoğaltılan faydalı böcekler, önce seralarda ardından tarla ve bahçelerde sahaya inecek. Bilimsel adı Nesidiocoris tenuis olan ve "Nezi" olarak bilinen bu canlıların domates üretiminde nasıl bir dönüşüm yaratacağı merak konusu oldu.

Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Domates Zararlılarına Karşı Faydalı Böcek Üretimini Nasıl Yürütüyor?

Üniversitenin Sivas Teknik Bilimler Meslek Yüksekokulu Bitkisel ve Hayvansal Üretim Bölümü bünyesinde yürütülen çalışma, bilinçsiz zirai ilaç kullanımının yarattığı risklere karşı alternatif bir yol sunuyor. Kimyasal ilaçların uzun vadede yarattığı direnç ve kalıntı sorununa karşı biyolojik mücadeleyi öne çıkaran ekip, laboratuvar koşullarında faydalı böcek popülasyonu oluşturuyor.

Üretilen faydalı böcekler ilk aşamada domates seralarına bırakılıyor. Kontrollü koşullarda gerçekleştirilen bu salımlarla zararlı türlerin baskılanması ve üretim alanlarında dengenin korunması hedefleniyor. Sürecin sonraki aşamasında ise elde edilen deneyim ve üretim kapasitesinin doğrudan çiftçilerin tarla ve bahçelerine taşınması planlanıyor.

Kimyasal İlaç Yerine Nezi Böceği Domates Zararlılarına Karşı Nasıl Etki Gösteriyor?

Doğada var olan Nesidiocoris tenuis türü, sahada "Nezi" adıyla anılıyor ve özellikle domates güvesi ile beyazsinek gibi üreticinin başını ağrıtan zararlıları hedef alıyor. Bu zararlı böcekler, domates bitkisinde verim ve kalite kaybına yol açan en önemli etkenler arasında yer alıyor.

Projeye ilişkin değerlendirmelerde bulunan Öğretim Görevlisi Volkan Yörük, bilinçsiz kimyasal ilaç kullanımının insan sağlığı ve doğal çevre açısından ciddi riskler doğurduğunu vurguluyor. Alternatif geliştirmek amacıyla faydalı böcek üretimine başladıklarını aktaran Yörük, laboratuvarda çoğaltılan böceklerin domates seralarına düzenli aralıklarla bırakıldığını ifade ediyor.

Nezi böceklerinin çalışma prensibi doğrudan üreme döngüsünü kırmaya dayanıyor. Domates güvesi ve beyazsineğin doğal düşmanı olan bu faydalı böcekler, zararlıların yumurtalarını tüketerek yeni nesillerin ortaya çıkmasını engelliyor. Zararlı popülasyonunun yumurta aşamasında baskılanması, bitkilerin korunmasına ve zararlıların çoğalmasının önüne geçilmesine katkı sağlıyor.

Faydalı Böcek Kullanımı Çiftçilere ve Çevreye Nasıl Katkı Sağlayacak?

Çalışma yalnızca üniversite seralarıyla sınırlı kalmayıp üretim sahasına yayılan bütüncül bir yaklaşım taşıyor. Öğretim Görevlisi Volkan Yörük, geliştirdikleri biyolojik mücadele yöntemini üreticilere ulaştıracaklarını ve faydalı böceklerin tarla ile bahçelerde nasıl uygulanacağının çiftçilere uygulamalı olarak gösterileceğini belirtiyor.

Uygulamalı eğitim: Üreticiler, faydalı böceklerin sahada doğru zamanda ve doğru noktada nasıl bırakılacağını uygulamalı olarak görecek.

Hedefli salım: Doğada zaten bulunan bu canlılar laboratuvarda çoğaltılarak zararlı yoğunluğunun bulunduğu alanlara yönlendirilecek.

Kimyasal azalımı: Biyolojik mücadelenin yaygınlaşmasıyla üreticilerin kimyasal ilaçlara olan bağımlılığının düşürülmesi amaçlanıyor.

Bilinçsiz ilaç kullanımının su ve toprak kirliliğine yol açtığına dikkat çeken Yörük, faydalı böcek kullanımının yaygınlaştırılmasıyla hem üretimde doğal dengenin korunmasını hem de çevre kirliliğinin önlenmesini hedeflediklerini dile getiriyor. Daha sürdürülebilir bir tarımsal yapı için atılan bu adım, hem toprak sağlığını hem de tüketiciye ulaşan ürünün niteliğini destekliyor.