Türkiye’de tütün tüketimi ve yol açtığı yıkıcı etkiler, Yeşilay tarafından gerçekleştirilen kapsamlı kamuoyu araştırmasıyla bir kez daha çarpıcı bir şekilde belgelendi. Saha ve dijital ortamda gerçekleştirilen iki ayrı çalışmanın verileri; tütün kullanımının toplumsal sağlık üzerindeki tahribatının yanı sıra, milli ekonomide yarattığı devasa kara deliği net bir biçimde ortaya koyuyor.
Ekonomiye Ağır Darbe: Ailelerin Bütçesinden 15 Milyar Dolar Duman Oluyor
Araştırmanın en dikkat çekici çıktılarından biri, tütünün finansal maliyeti oldu. Verilere göre, tütün kullanımının Türkiye ekonomisine doğrudan ve dolaylı yıllık zararı yaklaşık 24 milyar doları buluyor. Bu devasa rakamın 15 milyar dolarlık kısmını ise hane halklarının doğrudan tütün ürünleri satın almak için harcadığı miktar oluşturuyor. Bireysel bütçeleri sarsan bu harcama kalemleri, makro düzeyde ülke ekonomisine de ağır bir yük yüklüyor.
Türkiye Ortalaması Dünya Seviyesinin 1,5 Kat Üzerinde
Toplumdaki bağımlılık oranlarına dikkat çeken Yeşilay Cemiyeti Genel Başkanı Doç. Dr. Mehmet Dinç, Türkiye’de sigara tüketiminin alarm verici düzeyde olduğunu vurguladı. Ülkemizde her 3 yetişkinden birinin tütün ürünü kullandığını belirten Dinç, Türkiye’deki kullanım oranının dünya ortalamasının 1,5 katına ulaştığını ifade etti. Dünyada tütünün maliyeti anlaşıldıkça tüketim eğiliminin düştüğüne, Türkiye’de ise aksine yükselen bir grafik çizildiğine dikkat çekildi.
Acı Bilanço: Yılda 100 Bin Kayıp
Tütün bağımlılığı yalnızca cepleri yakmakla kalmıyor, toplumsal bir sağlık krizine de davetiye çıkarıyor. Küresel ölçekte her yıl 7 milyondan fazla insanın yaşamına mal olan tütün ve tütüne bağlı hastalıklar, Türkiye’de her yıl 100 bin vatandaşın hayatını kaybetmesine neden oluyor.
Toplumdan Radikal Adımlara Tam Destek: "Tütünsüz Nesil" Geliyor mu?
Saha araştırmasında 5 bin 481, dijital araştırmada ise 1461 kişinin katılımıyla yapılan çalışmada, kamuoyunun yeni kısıtlama ve düzenlemelere son derece sıcak baktığı görüldü.
Çocukları Korumaya %90’lık Onay: Katılımcıların %91,4’ü gençleri ve çocukları bağımlılıktan koruyacak yeni yasal düzenlemeleri destekliyor.
Tütünsüz Nesil Yaklaşımı: 2015 yılı ve sonrasında doğan nesillere tütün ürünü satışının tamamen yasaklanmasını öngören "Tütünsüz Nesil" konseptine verilen destek dijitalde %89,3, sahada ise %83,2 seviyesinde ölçüldü.
Görünürlüğün Engellenmesi: Satış noktalarında ürünlerin sergilenmesinin engellenmesine %84,5, kamusal alanlarda kısıtlanmasına ise %91,6 oranında güçlü bir destek verildi.
Yeni Nesil Ürünlerin Masum Olmadığı Anlaşıldı
Son yıllarda özellikle gençler arasında yaygınlaşan alternatif tütün ürünleri de araştırmanın odağındaydı. Kamuoyunda bu ürünlerin zararlarına ilişkin farkındalığın oldukça yüksek olduğu tespit edildi. Katılımcıların %96,3’ü elektronik sigaraları, %92,9’u "puff" olarak bilinen tek kullanımlık cihazları ve %91,5’i ısıtılmış tütün ürünlerini doğrudan sağlığa zararlı olarak nitelendirdi.
Yeşilay yetkilileri, hedeflerinin kişisel özgürlükleri kısıtlamak ya da toptan bir yasakçılık anlayışı güütmek olmadığını; amacın toplumun huzuru, sağlığı ve geleceği için gerekli düzenlemelerin hayata geçirilmesi olduğunu vurguluyor.
