Kuşadası ve Didim kıyıları, deniz kaplumbağalarının yeni yuvalama adresi haline geldi. Uzmanlar, 14 yıllık verilerin bölgedeki popülasyonun hızla arttığını ve kıyıların artık düzenli bir üreme sahası olarak tescillendiğini belirtiyor.
Aydın kıyıları, son dönemde deniz ekosistemi açısından dikkat çekici bir değişime ev sahipliği yapıyor. Ekosistemi Koruma ve Doğa Sevenler Derneği (EKODOSD) ile Aydın Adnan Menderes Üniversitesi (ADÜ) Fen Fakültesi’nin ortaklaşa yürüttüğü bilimsel çalışma, iribaşlı deniz kaplumbağalarının (Caretta caretta) Orta Ege’deki hareketliliğini gözler önüne serdi. Türk Deniz Araştırmaları Vakfı’nın dergisinde yayımlanan kapsamlı araştırma, 2012-2025 yılları arasındaki yuvalama verilerini mercek altına aldı.
Yükselen sıcaklıklar göçü tetikledi
Araştırmanın en çarpıcı sonucu, deniz suyu sıcaklıklarındaki artışın kaplumbağaların yuvalama alışkanlıklarını değiştirmesi oldu. Akdeniz’in güneyindeki geleneksel alanlarından kuzeye doğru bir yayılım gösteren Caretta carettalar, artık Kuşadası ve Didim sahillerini daha sık tercih ediyor. 2012 ile 2022 yılları arasında yıllık ortalama 1,3 yuva tespit edilen bölgede, 2025 yılında bu sayının 13’e yükselerek rekor kırması, ekosistemdeki değişimin boyutlarını kanıtlıyor.
Yeni yuvalama noktaları belirlendi
Bilimsel analizler sonucunda Didim’deki Parlamenterler Sitesi ve Kuşadası’ndaki Ayyıldız Kafe çevresi, türün yeni "sıcak noktaları" olarak tanımlandı. EKODOSD Başkanı Bahattin Sürücü, bölgenin seyrek bir yuvalama alanından düzenli bir üreme merkezine dönüştüğünü vurguladı. Sürücü, "Elde ettiğimiz veriler, yuvalama faaliyetlerinde üstel bir büyüme olduğunu gösteriyor. Özellikle Haziran ayındaki yuvaların kuluçka başarısının Ağustos ayına göre daha yüksek olması, mevsimsel bir başarı penceresine işaret ediyor. Bu yeni yuvalama alanlarını korumak, türün geleceği için kritik bir öneme sahip" açıklamasında bulundu.
Koruma stratejileri güncellenmeli
Uzmanlar, bölgenin termal uygunluğunun deniz kaplumbağaları için ideal bir yaşam alanı sunduğunu belirtiyor. Ancak bu artışın sürdürülebilir olması için yerel yönetimlerin ve halkın bilinçlendirilmesi gerektiği ifade ediliyor. Yeni belirlenen sıcak noktaların insan faaliyetlerinden korunması ve sezon başındaki kuluçka süreçlerinin hassasiyetle takip edilmesi, Aydın kıyılarının bu özel misafirlerini ağırlamaya devam etmesi için en önemli şart olarak görülüyor.
