Türkiye’nin en büyük beşinci gölü olan İznik’te suların çekilmesiyle ortaya çıkan devasa yapılar, bölge halkını heyecanlandırmıştı. Ancak tarihi bir keşif sanılan o düzeneğin, Gemlik Gübre fabrikasına ait su çekme boruları olduğu anlaşıldı.
İznik Gölü, son on yıldır süregelen kuraklık ve bilinçsiz su kullanımı nedeniyle alarm veriyor. Yağışların bol olduğu bu dönemde bile göl seviyesinin 400 metreye kadar çekilmesi, bölgedeki endüstriyel faaliyetleri yeniden tartışmaya açtı. Gölün derinliklerinde fark edilen ve ilk bakışta yeni bir bazilika kalıntısı olduğu sanılan devasa boru hatlarının, Gemlik Gübre fabrikasının 7/24 kesintisiz su çekiminde kullandığı sistem olduğu ortaya çıktı.
Sanayi ve tarım dengesi bozuluyor
İznik Ziraat Odası Başkanı Vedat Çakar, göldeki çekilmenin doğal nedenlerden ziyade kontrolsüz sanayi kullanımıyla ilişkili olduğunu savundu. Çakar, Türkiye genelindeki barajlar dolup taşarken İznik Gölü’nün seviye kaybetmesinin kabul edilemez olduğunu belirterek, "Fabrikaların ne kadar su kullandığı tam bir kapalı kutu. Çiftçiye kısıtlama getirilirken, sanayi tesislerine sınırsız imtiyaz tanınması vicdanları sızlatıyor" dedi.
Gölü kurtaracak çözüm önerileri
Gölün ekosistemini korumak adına acil eylem planı çağrısında bulunan Çakar, bölgedeki sanayi tesislerinin su çekim politikalarının gözden geçirilmesi gerektiğini vurguladı. Çakar, çözüm olarak şu önerileri sundu:
"Cargill fabrikasının su çektiği seviyelerden yapılacak sondajlarla göle yıllık 100 milyon metreküpe yakın takviye sağlanabilir. Ayrıca Kocasu ve diğer derelerden yapılacak beslemelerle gölün kuruması engellenebilir. Ancak öncelik, göl çevresindeki sanayi baskısının azaltılması ve tarımsal üretimin korunması olmalıdır. Sanayi her yerde kurulabilir ama İznik’in bereketli toprakları ve bu göl, bizim atalarımızdan miras kalan tek değerimizdir."
Yerel halk, gölün geleceği için fabrikaların bölgeden uzaklaştırılmasını veya su kullanım haklarının çiftçiyle eşitlenmesini talep ediyor. Yetkililerin, DSİ ile yapılan su kullanım anlaşmalarını şeffaf bir şekilde denetlemesi ve gölün ekolojik dengesini önceliklendiren adımlar atması bekleniyor.
