İklim değişikliği ve buna bağlı yükselen sıcaklıklar artık yalnızca doğayı değil, günlük yaşam kalitesini ve uyku düzenini de etkiliyor. Climate Central tarafından gerçekleştirilen ve 1.338 şehri kapsayan araştırma, artan gece sıcaklıklarının iç mekân konforunu düşürerek insan sağlığı ve dinlenme süreleri üzerinde olumsuz etkiler yarattığını ortaya koydu.
2020-2025 dönemini kapsayan analiz sonuçlarına göre dünya genelinde kişi başına yılda ortalama 56 saat uyku kaybı yaşanırken, bu sürenin 6 saatten fazlası doğrudan iklim değişikliği kaynaklı artan sıcaklıklardan ileri geldi. 1970'li yılların başından bu yana gece sıcaklıklarının neden olduğu uyku kaybının incelenen kentlerin neredeyse tamamında en az iki katına çıktığı belirlendi.
Türkiye'de en yüksek uyku kaybı Adana'da kaydedildi
Araştırmanın Türkiye verilerini değerlendiren Baumit Türkiye Teknik Müdürü Meltem Bayraktar San, incelenen 15 şehir arasında iklim değişikliğine bağlı uyku kaybının en yüksek olduğu ilin Adana olduğunu açıkladı. Adana'da yükselen gece sıcaklıkları nedeniyle yılda 7 saatlik ek uyku kaybı yaşandığı hesaplanırken; Gaziantep ve Mersin'de bu süre 6 saat, Antalya, Diyarbakır, Konya ve Malatya'da 5 saat, İstanbul dâhil birçok büyükşehirde ise 4 saat olarak tespit edildi. Gece boyunca yüksek seyreden sıcaklıkların vücudun doğal serinleme sürecini yavaşlattığını belirten San, binalarda uygulanacak nitelikli ısı yalıtımının hem kış hem de yaz aylarında konforu korumak açısından kritik rol üstlendiğini vurguladı.
Binalarda enerji verimliliği ve yasal düzenlemeler
Türkiye'de binaların enerji performansını artırmak ve karbon salınımını azaltmak amacıyla Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yürürlüğe konulan Binalarda Enerji Performansı Yönetmeliği uyarınca, yeni yapılan binalar için Binalarda Enerji Kimlik Belgesi (EKB) alınması zorunlu bulunuyor. Binaların ısıtma, soğutma, havalandırma ve yalıtım standartlarını düzenleyen bu mevzuat, binaların en az C sınıfı enerji performansına sahip olmasını şart koşuyor. Aşırı sıcak dalgalarının frekansının arttığı günümüzde, yalıtım standartlarının soğutma yüklerini ve iç mekân sıcaklıklarını dengelemedeki rolü mevzuatın temel hedefleri arasında yer alıyor.
Nitelikli ısı yalıtımı yaz aylarında iç ortam sıcaklığını dengeliyor
Yaz aylarında artan sıcaklıklarla binaların ısıl performansının daha da önemli hale geldiğini ifade eden San, Avrupa'nın en büyük Ar-Ge merkezi olan Viva Araştırma Parkı'ndaki ölçüm sonuçlarını paylaştı. Dış ortam sıcaklığının 36 °C'ye kadar çıktığı sıcak hava dalgalarında bile yalıtımlı masif yapıların iç ortam sıcaklığının 24 °C ile 27 °C arasında kaldığı, yalıtımsız yapılarda ise bu değerin 30 °C'ye ulaştığı kaydedildi. Masif duvarların gün boyunca ısıyı depolayarak sıcaklık dalgalanmalarını azalttığını belirten San, doğru ısı yalıtımının aşırı sıcakların etkilerini hafifleterek daha serin ve kaliteli bir uyku ortamı sunduğunu aktardı.
