Dünya genelinde mevsim normallerini altüst eden ve ekstrem hava olaylarını tetikleyen El Nino fenomeni, yeniden insanlığın kapısında. Birleşmiş Milletler (BM) çatısı altında faaliyet gösteren Dünya Meteoroloji Örgütü (WMO), küresel iklim dengelerini kökten sarsacak bu ısınma dalgasının Ağustos ayı sona ermeden resmen başlayacağını ilan etti. İklim bilimciler, bu doğal meteorolojik gelişmenin küresel çapta ani sıcaklık dalgaları, şiddetli kuraklıklar ve önlenemez sel felaketlerine yol açabileceği konusunda kritik uyarılarda bulunuyor.
WMO İklim Tahmini Başkanı Wilfran Moufouma Okia, tropikal bölgelerde filizlenip tüm dünyayı abluka altına alacak olan El Nino dalgasının şiddetini tam olarak tahmin etmenin henüz zor olduğunu belirtti. Ancak mevcut modellemeler ve bilimsel veriler, "orta ila güçlü" arasında bir yoğunlukta, yani oldukça etkili bir "Süper El Nino" ile karşı karşıya olduğumuza işaret ediyor.
Dünya İkiye Bölünecek: Bir Yanda Kuraklık, Diğer Yanda Sel
Hazırlanan küresel iklim raporlarına göre, yaklaşan El Nino döneminde yerküre adeta iki farklı uç felaketi aynı anda yaşayacak. Batı Afrika, Sahel kuşağı, Güney Afrika, Avustralya ve Güneydoğu Asya gibi kritik bölgelerde tarımı ve günlük yaşamı felç edecek boyutta şiddetli kuraklıklar kapıda. Buna tezat olarak, ABD’nin güneydoğu eyaletleri ile Ekvator Pasifik bölgesinde ise altyapıyı tehdit eden aşırı ve yıkıcı yağışların görülmesi bekleniyor.
"Zayıf Bir Dalga Bile Yıkıcı Olabilir"
Her El Nino dalgasının kendine has bir karakteri ve dinamiği olduğunu vurgulayan WMO yetkilisi Okia, tehlikenin boyutunun sadece hava tahminleriyle ölçülemeyeceğini hatırlattı. Yerel altyapının dayanıksız olduğu bölgelerde, kağıt üzerinde "hafif" veya "zayıf" görünen bir iklim hareketliliğinin bile devasa yıkımlara yol açabileceğini ifade etti.
Mevcut jeopolitik gerilimler ve küresel ekonomik kriz nedeniyle halihazırda kırılgan olan dünya gıda tedarik zinciri de bu iklim olayının doğrudan hedefinde yer alıyor. Tarım arazilerinin zarar görmesi, milyonlarca çiftçi için telafi edilemez maddi kayıplar anlamına gelirken; küresel ölçekte ise kitlesel bir gıda güvenliği krizini tetikleme potansiyeli taşıyor. Yakın geçmişteki acı tecrübelere dikkat çeken Okia, 2023-2024 El Nino döneminde Panama’da yağışların durma noktasına geldiğini, bu durumun dünyaca ünlü Panama Kanalı’nı kurutarak küresel deniz ticaretine çok ağır bir darbe vurduğunu anımsattı.
Zaman Daralıyor: Hükümetler Önlem Almak İçin Erken Uyarılmalı
Gelişen teknoloji sayesinde iklim modellerinin artık 6 ay öncesinden net tahminler üretebildiğini belirten WMO yetkilileri, hükümetlerin kriz kapıya dayanmadan önlem alması için yeterli zamanı olduğunun altını çiziyor.
Geçmiş yıllara kıyasla ülkelerin El Nino’ya karşı hazırlık seviyelerinde gözle görülür bir artış yaşandığını aktaran Okia, 2023-2024 periyodunda alınan erken önlemler sayesinde can kayıplarının ciddi oranda azaldığını ifade etti. Ancak doğanın gücünün bazen ülkelerin müdahale kapasitesini aşabileceğini de sözlerine ekleyen uzman, bu küresel tehditle baş edebilmek için kesintisiz veri paylaşımının ve uluslararası koordinasyonun hayati önemde olduğunu vurguladı.
