Kamu Denetçiliği Kurumu (KDK), sağlık engelleri nedeniyle standart bürokratik uygulamalarda zorluk yaşayan vatandaşlar için emsal niteliğinde kritik bir adıma imza attı. Ankara'da yaşayan ve halk arasında "güneşe çıkamama hastalığı" olarak bilinen kseroderma pigmentozum (XP) hastası bir vatandaş, sürücü belgesi alabilmek için özel bir sürücü kursuna kaydoldu.
Sürücü kursu yetkililerine genetik rahatsızlığı hakkında detaylı bilgi vererek kendisine yardımcı olunmasını talep eden yüzde 80 engelli sağlık kurulu raporuna sahip vatandaş, kurumsal kurallar nedeniyle direksiyon sınavı aşamasında engelle karşılaştı.
Hastalığının getirdiği hayati riskler sebebiyle teorik sınava akşam saatlerinde girme imkanı tanınan ve bu aşamayı başarıyla geçen sürücü adayı, sürecin devamındaki direksiyon uygulama sınavının da akşam yapılmasını talep etti. Ancak adayın bu haklı talebi, "direksiyon sınavlarının mevzuat gereği yalnızca 09.15 ile 17.25 saatleri arasında yapılabileceği" gerekçesiyle ilgili kurumlar tarafından reddedildi. Doğrudan güneş ışığına maruz kalmasının cilt kanseri başta olmak üzere çok ciddi sağlık riskleri doğuracağını belirten vatandaş, mağduriyetinin giderilmesi amacıyla KDK'ye resmi başvuruda bulundu.
Girişimler sonucu sınav takvimi akşam saatlerine kaydırıldı
Vatandaşın yaptığı müracaatı titizlikle inceleyen Kamu Denetçiliği Kurumu, adayın sağlık durumunu gözeterek Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) Özel Öğretim Kurumları Genel Müdürlüğü ile doğrudan temasa geçti. Yapılan yapıcı görüşmeler ve kurumlar arası bürokratik koordinasyon neticesinde, kseroderma pigmentozum hastası vatandaşın mağduriyeti tamamen çözüme kavuşturuldu. Genel Müdürlük tarafından yapılan resmi bilgilendirmede, başvurucunun direksiyon sınavının kasım-aralık dönemi içerisinde, güneşin tamamen battığı akşam saatlerinde yapılmasının planlandığı KDK'ye iletildi.
Kseroderma pigmentozum ultraviyole ışınlarına karşı savunmasız bırakıyor
Tıp literatüründe "Xeroderma Pigmentosum" (XP) olarak adlandırılan bu nadir genetik hastalık, vücudun ultraviyole (UV) ışınlarının neden olduğu DNA hasarlarını onarma mekanizmasının çalışmaması durumudur. Güneş ışığına maruz kalan XP hastalarında, normal bireylere kıyasla bin kat daha hızlı cilt kanseri gelişimi, şiddetli göz bozuklukları ve nörolojik komplikasyonlar görülebilmektedir. Bu nedenle hastaların gün ışığından tamamen izole bir yaşam sürmesi, dış ortama çıkmak zorunda kaldıklarında ise özel koruyucu giysiler ve yüksek faktörlü kremler kullanması hayati bir zorunluluktur.
KDK'nin proaktif yaklaşımı sayesinde çözülen bu vaka, benzer sağlık sorunları yaşayan diğer vatandaşlar ve sürücü adayları için de önemli bir hukuki dayanak oluşturdu. Hak arama kültürünün yaygınlaşması açısından büyük önem taşıyan bu karar, kamu kurumlarının engelli ve kronik hasta vatandaşların yaşamını kolaylaştıracak esneklikleri göstermesi adına örnek bir uygulama olarak kayıtlara geçti.
