Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), nüfusun demografik yapısına ve yaşam kalitesine ışık tutan "Hayat Tabloları, 2023-2025" araştırmasının sonuçlarını kamuoyuyla paylaştı. Güncellenen verilere göre, ülke genelinde doğuşta beklenen ortalama yaşam süresi bir önceki döneme kıyasla artış kaydederek 78,5 yıla ulaştı.
Kadınlar ve erkekler arasındaki ömür farkı 5 yılı aştı
Açıklanan raporda cinsiyetler arasındaki ortalama ömür farkı belirgin bir şekilde göze çarpıyor. Türkiye'de doğuşta beklenen yaşam süresi erkeklerde 75,9 yıl olarak hesaplanırken, kadınlarda bu oran 81,1 yıla kadar çıkıyor. Veriler, kadınların erkeklerden ortalama 5,2 yıl daha uzun bir hayat sürdüğünü ortaya koyuyor.
Yaş gruplarına göre yapılan analizler ise hayatın farklı evrelerindeki beklentileri şekillendiriyor:
15 Yaş (Çalışma çağı başlangıcı): Ortalama kalan ömür 64,7 yıl (Erkeklerde 62,1; kadınlarda 67,3 yıl).
30 Yaş: Ortalama kalan ömür 50,3 yıl (Erkeklerde 47,8; kadınlarda 52,7 yıl).
50 Yaş: Ortalama kalan ömür 31,3 yıl (Erkeklerde 29; kadınlarda 33,4 yıl).
65 Yaş (Emeklilik dönemi): Ortalama kalan ömür 18,4 yıl. Bu yaş grubundaki kadınların erkeklerden 3,3 yıl daha fazla yaşaması bekleniyor (Kadınlar 20 yıl, erkekler 16,7 yıl).
Eğitim düzeyi yükseldikçe ömür uzuyor
Araştırmanın en dikkat çekici bulgularından biri de eğitim seviyesi ile yaşam süresi arasındaki doğrudan ilişki oldu. Sosyoekonomik faktörlerin ve bilincin yaşam kalitesine etkisini doğrulayan verilere göre, eğitim seviyesi arttıkça her yaş grubunda beklenen yaşam süresi belirgin biçimde uzuyor.
Özellikle 30 yaşındaki bireyler incelendiğinde; yükseköğretim mezunu bir erkeğin, ortaöğretim altı eğitim seviyesine sahip bir erkeğe göre 5,1 yıl daha fazla yaşam beklentisi bulunuyor. Aynı yaş grubundaki kadınlarda ise eğitim seviyesine bağlı ömür farkı 4,6 yıl olarak hesaplanıyor.
Sağlıklı yaşam süresinde erkekler önde
Kişinin günlük aktivitelerini herhangi bir kronik sağlık sorunu kısıtlaması olmaksızın sürdürebildiği dönemi ifade eden "doğuşta sağlıklı yaşam süresi" Türkiye geneli için 58 yıl olarak belirlendi.
Genel ömür beklentisinde kadınlar önde olsa da kısıtsız ve sağlıklı bir yaşam sürme konusu olduğunda tablo tersine dönüyor. Erkeklerin doğuşta sağlıklı yaşam süresi 59,1 yıl iken, kadınlarda bu süre 56,9 yılda kalıyor. Bu durum, erkeklerin kadınlara kıyasla hayatlarının ortalama 2,2 yılını daha nitelikli ve sağlık sorunlarından uzak geçirdiğini gösteriyor.
