Şanlıurfa, Türkiye’nin en köklü müzik geleneklerinden birine sahip şehirlerinden biri olarak biliniyor. Sıra geceleri, hoyratlar, gazeller ve halk türkülerinin kuşaktan kuşağa aktarıldığı bu şehir, birçok önemli sanatçıyı da yetiştirdi. Kültür ve folklor araştırmacısı Abuzer Akbıyık’ın derlemelerine göre Urfa müziğini temsil eden pek çok güçlü ses sanatçısı bulunuyor. İşte Urfa müzik geleneğini Türkiye’ye ve dünyaya tanıtan urfali sarkicilar ve hayat hikâyeleri.
Şanlıurfalı ses sanatçıları kimlerdir? Urfa müziğini yaşatan önemli isimler
Urfa müziği, sadece yerel bir kültür değil aynı zamanda Anadolu’nun zengin müzik mirasının önemli bir parçası olarak kabul ediliyor. Gazel, hoyrat, uzun hava ve türkü geleneğiyle bilinen bu şehirden birçok sanatçı yetişti.
Şanlıurfa’nın müzik kültürüne katkı sunan bazı önemli sanatçılar şöyle sıralanıyor:
Kazancı Bedih (Bedih Yoluk)
İbrahim Tatlıses
Müslüm Gürses
Nuri Sesigüzel
Mahmut Tuncer
Mahmut Coşkunses
Abdurrahman İnalı
Ahmet Cankat
Çetin Özdemir
İsmail Badıllı
Yavuz Tapucu
Kadir Sema
Halil Yıldırım
Mehmet Acet
Mustafa Şahin
Nejat Söylemez
Ahmet Kanneci
Bu sanatçılar hem Urfa’nın geleneksel müziğini yaşattı hem de Türkiye müzik tarihinde kalıcı izler bıraktı.
Urfa müzik geleneğinin unutulmaz sesi: Kazancı Bedih
Gerçek adı Bedih Yoluk olan Kazancı Bedih, Şanlıurfa müziğinin en önemli gazelhanlarından biri olarak kabul ediliyor. 1926 yılında Urfa’da doğan sanatçı, küçük yaşlarda müziğe ilgi duymaya başladı.
Necip Şığe ve Nacar Celal gibi ustalardan etkilenerek yetişen Kazancı Bedih, özellikle divan şiirlerinden okuduğu gazellerle tanındı. Fuzulî ve Nâbî gibi klasik şairlerin eserlerini kendine özgü bir yorumla icra etmesi onu farklı kıldı.
Ud, tambur ve cümbüş çalabilen sanatçı, bir güfteyi farklı makamlarda yorumlayabilme yeteneğiyle Urfa müzik meclislerinde saygı duyulan bir isim oldu.
Türkiye’nin en ünlü Urfalı sanatçıları: İbrahim Tatlıses ve Müslüm Gürses
Şanlıurfa’nın yetiştirdiği en tanınmış iki isim kuşkusuz İbrahim Tatlıses ve Müslüm Gürses olarak biliniyor.
İbrahim Tatlıses
1952 yılında Şanlıurfa’da doğan İbrahim Tatlıses, çocukluk yıllarında zorlu bir hayat yaşadı. İnşaatlarda çalışırken keşfedilen güçlü sesi sayesinde müzik dünyasına adım attı.
“Ayağında Kundura”, “Dom Dom Kurşunu”, “Sabuha” ve “Bir Mumdur” gibi eserlerle büyük bir çıkış yakaladı. 1980’li ve 1990’lı yıllarda Türkiye’nin en çok dinlenen sanatçılarından biri oldu.
Tatlıses, müzik kariyerinin yanı sıra sinema, televizyon ve iş dünyasında da önemli bir başarı yakalayarak geniş bir hayran kitlesine ulaştı.
Müslüm Gürses
1953 yılında Halfeti’nin Fıstıközü köyünde dünyaya gelen Müslüm Gürses, arabesk müziğin en güçlü yorumcularından biri olarak kabul ediliyor.
“Sevda Yüklü Kervanlar” adlı ilk plağıyla müzik dünyasına adım atan sanatçı, kısa sürede milyonların sevgisini kazandı. Kendine özgü yorumu, sahne tavrı ve duygulu sesiyle geniş bir hayran kitlesine ulaştı.
“Müslüm Baba” olarak anılan sanatçı, arabesk müziğin en etkili temsilcilerinden biri oldu.
Urfa türkülerini Türkiye’ye tanıtan sanatçılar
Şanlıurfa’dan çıkan birçok sanatçı, yöresel türküleri ve hoyratları Türkiye genelinde tanıttı.
Nuri Sesigüzel
1938 yılında Birecik’te doğan Nuri Sesigüzel, Türk halk müziğinin önemli temsilcilerinden biridir. Okuduğu türkülerde aşk, gurbet ve doğa temalarını işledi.
Yıllar boyunca yaptığı plaklar ve konserlerle Urfa müziğinin geniş kitlelere ulaşmasını sağladı.
Mahmut Coşkunses
1942 yılında Urfa’da doğan Mahmut Coşkunses, müzik kariyeri boyunca yaklaşık 200 plak ve 30 kaset yaptı. “Cunbullu” türküsünü derleyerek repertuvara kazandıran sanatçı, uzun yıllar gazinolarda sahne aldı.
Mahmut Tuncer
1962 doğumlu Mahmut Tuncer, Urfa müziğini popüler kültürle buluşturan sanatçılar arasında yer alıyor. “Uyandım Sabah İle”, “Bakkal Amca” ve “Altın Dişli Hayriye” gibi eserlerle geniş bir dinleyici kitlesine ulaştı.
Urfa müzik meclislerinde yetişen diğer önemli Urfalı şarkıcılar
Şanlıurfa’nın müzik kültüründe sıra geceleri ve musiki meclisleri önemli bir rol oynuyor. Bu gelenek sayesinde birçok sanatçı yetişti.
Bu isimlerden bazıları şunlar:
Abdurrahman İnalı: 1970 ve 80’li yıllarda mahalli kasetleriyle tanındı.
Ahmet Cankat: Hoyrat ve gazel yorumlarıyla bilinen bir sanatçı.
Çetin Özdemir: TRT sanatçısı olarak Urfa türkülerini seslendirdi.
İsmail Badıllı: Mahalli kasetleri ve derlemeleriyle tanındı.
Kadir Sema: Genç yaşta vefat etmesine rağmen Urfa müzik meclislerinin sevilen isimlerinden biri oldu.
Mustafa Şahin: Gazel ve hoyrat yorumlarıyla bilinen bir sanatçı.
Nejat Söylemez: 500’e yakın beste yapan önemli bir besteci.
Yavuz Tapucu: TRT’de uzun yıllar halk müziği sanatçısı olarak görev yaptı.
Dünya sahnelerine çıkan Urfalı müzisyen: Ahmet Kanneci
1957 yılında Halfeti’de doğan Ahmet Kanneci, klasik gitar alanında dünya çapında tanınan bir müzisyen olarak öne çıkıyor.
İspanya, ABD ve Avrupa’da konserler veren Kanneci, Carnegie Hall gibi önemli salonlarda sahne aldı. Türkiye’ye döndükten sonra konservatuvarlarda gitar bölümlerinin kurulmasına öncülük etti.
Uluslararası müzik dünyasında saygı gören sanatçı, Urfa’nın adını dünya sahnelerinde duyuran önemli isimlerden biri oldu.
