Van’da, 59 yıldır bıçak bileyen 73 yaşındaki Müzbah Cengiz, bu mesleği babasından devralarak ailesini geçindiriyor. Mesleği boyunca terzi ve berber makasları ile lokanta bıçakları dahil birçok alet bileyen Cengiz, zamanla teknolojinin zanaat üzerindeki etkilerini de gözlemledi.
Bıçak bileyiciliğinin zorlu geçmişi
Cengiz, babasının Van’a geldiği yıllarda bu alandaki usta sayısının az olduğunu belirtiyor. O dönemlerinde, testere bileyiciliği oldukça talep görüyordu. “Gece gündüz çalıştık,” diyor Cengiz. Zamanla, demirci ve bilemeci sayısının çoğaldığını belirtirken, o dönemin koşullarının bugünkü kolaylıklarla kıyaslanamayacak kadar zor olduğunu ekliyor. İlk başladığı yıllarda el çarkıyla çalıştığını hatırlatan Cengiz, 1970'lerde elektrikli makinelerin devreye girmesiyle işlerinin değiştiğini ifade ediyor.
Mesleğe duyduğu tutku ve gençlerin ilgisi
Cengiz, meslekte ikinci kuşak olarak çalışırken, çocuklarının da mesleğe ilgi gösterdiğini ve üçüncü kuşakla birlikte dördüncü kuşağın başlayacağını belirtiyor. Ancak, gençlerin çalışma ahlakını ve iş seçimini eleştiriyor. “Şu anda gençler rahatlığa alışmış,” diyen Cengiz, telefon bağımlılığı ve işlerine karşı gösterdikleri ilgisizlikten yakınarak, “Tezgâhına önem vermiyor,” diye ekliyor. Özellikle bıçak bileme sanatının inceliklerini göz ardı eden yeni nesli endişeyle izliyor.
Cengiz, zanaatın tam öğrenilmesi için gereken özenin aşındığını, gençlerin işini aceleyle yapıp çıkmak yerine gerçek anlamda öğrenmeleri gerektiğini vurguluyor. “Bıçak bilemeciliği özen ve sabır gerektirir,” diyerek, mesleğinin ustalığını gençlere aktarmak için çabalıyor. Van’daki bu eşsiz zanaatin ve bilgi birikiminin korunması adına verdiği mücadele, hem kendisi hem de gelecekteki zanaatkârlar için büyük önem taşıyor.
VAN'DA 59 YILDIR BIÇAK BİLEYEN 73 YAŞINDAKİ MÜZBAH CENGİZ, BABASINDAN DEVRALDIĞI MESLEĞİYLE AİLESİNİ GEÇİNDİRİRKEN, TEKNOLOJİNİN ZANAATA ETKİSİNE DE TANIKLIK ETTİ.
