Rize'de gökyüzü ne zaman kararırsa kararsın, Orhan Tarlacı'nın küçük dükkanında umut hep taze. Şehrin tek şemsiye tamircisi olan Tarlacı, babasından devraldığı bu kadim zanaatı, değişen dünyaya ve plastik çağın dayattığı "kullan-at" kültürüne karşı inatla sürdürüyor.
Karadeniz'in hırçın yağmurlarıyla özdeşleşen Rize'de, şemsiye sadece bir aksesuar değil, hayatın olmazsa olmaz bir parçası. Ancak günümüzde üretilen kalitesiz ve dayanıksız şemsiyeler, kısa sürede çöpü boyluyor. İşte tam bu noktada, 61 yaşındaki Orhan Tarlacı devreye giriyor. Çocukluk yıllarında çinko ve lehim işleriyle başlayan yolculuğunu 40 yıldır şemsiye tamiriyle taçlandıran usta, sadece Rize'den değil; Trabzon, Artvin ve hatta İstanbul'dan gönderilen bozuk şemsiyelere ikinci bir şans tanıyor.
Zanaatın son temsilcisi
Tarlacı, mesleğin bugün geldiği noktayı "sanatın bitişi" olarak tanımlıyor. Eskiden Bakırcılar Sokağı'nda yankılanan tamir seslerinin yerini sessizliğin aldığını belirten usta, "Babamdan öğrendiğim bu mesleği, benden sonra sürdürecek kimse yok. Gençler bu işi küçümsüyor, çırak yetişmiyor. Ben ise sağlığım elverdiği sürece, insanların 'bunu atma' diyerek poşetlerle getirdiği şemsiyeleri onarmaya devam edeceğim" diyor.
Plastik çağın dayattığı dayanıksızlık
Günümüz şemsiyelerinin çoğunun Çin malı olduğunu ve en ufak rüzgarda kırıldığını vurgulayan Tarlacı, eski çelik aksamlı kaliteli ürünlerin artık üretilmediğinden yakınıyor. Artan hayat pahalılığı ve şemsiye fiyatlarının 400 liraya kadar çıkması, vatandaşları tamire yöneltmiş durumda. Tarlacı, "İnsanlar 50-100 lira verip şemsiyesini kurtarmayı tercih ediyor. Özellikle kadın müşterilerim, atmaya kıyamadıkları şemsiyelerini bana emanet ediyor" ifadelerini kullanıyor.
Sabırla örülen teller
Şemsiye tamirinin basit bir iş gibi görünse de aslında büyük bir sabır ve dikkat gerektirdiğini belirten Tarlacı, bazen 16 telli bir mekanizmanın içinde dakikalarca uğraştığını anlatıyor. Bu işi artık bir geçim kaynağından ziyade, bir hobi ve zanaat aşkı olarak gördüğünü söyleyen usta, dükkanında hem eski şemsiyelerin parçalarını saklıyor hem de kaybolmaya yüz tutmuş bir kültürün bekçiliğini yapıyor. Rize'nin yağmurlu sokaklarında, Tarlacı'nın dükkanı hala "tamir edilebilir" olana inananlar için bir sığınak olmaya devam ediyor.
