Yıllarca dijital sistemlerin merkezinde çalışan Nurhayat Varol, emeklilikle birlikte ekranları kapatıp Antalya’nın bir dağ köyünde sanatla iç içe yeni bir hayat kurdu; şimdi ise algoritmaların insan üzerindeki baskısını devasa enstalasyonlarla sorguluyor.
ODTÜ Matematik Bölümü’nden 1983 yılında mezun olan ve uzun yıllar yazılım sektörünün mutfağında görev alan Nurhayat Varol, dijital çağın tüm karmaşasını geride bırakarak bambaşka bir dünyanın kapılarını araladı. 2006 yılında emekli olduktan sonra rotasını Antalya’nın İbradı ilçesine bağlı Ürünlü Mahallesi’ne çeviren Varol, burada yıkılmak üzere olan eski bir köy evini restore ederek yaşamını kökten değiştirdi.
Eski bir ahırı sanat galerisine dönüştüren Varol, artık şehrin tüketim odaklı hızından uzak, doğayla uyumlu ve üretken bir yaşam sürüyor. Çöpe atılan kumaşları kırk yama tekniğiyle sanata dönüştüren sanatçı, geleneksel el işlerini modern tasarımlarla buluşturarak sürdürülebilir bir yaşam felsefesini benimsiyor.
Algoritmaların gölgesinde bir sanat yolculuğu
Varol’un sanat çalışmalarının temelinde, teknoloji dünyasında geçirdiği yılların getirdiği derin gözlemler yatıyor. Dijital platformların bireylerin düşünme biçimlerini manipüle ettiğini savunan sanatçı, "Algoritmalar bizi yönlendiren görünmez bir güce dönüştü" diyerek, sistemin insanı nasıl kuşattığını eserlerinde işliyor.
2013 yılından bu yana teknoloji ve insan ilişkisini farklı materyallerle yorumlayan Varol, kablolardan bakır tellere uzanan bir teknikle lif sanatı geleneğini dijital çağa uyarlıyor. Sanatçının "Tenden Tele" ve "Kuşatılmış" gibi eserleri, bireyin dijital dünyada şeffaflaşarak bir metaya dönüşme sürecine odaklanıyor.
İki yıllık emeğin ürünü: Algoritmik Dünya
Sanatçının Haziran 2024 ile Nisan 2026 arasında titizlikle hazırladığı "Algoritmik Dünya" adlı devasa enstalasyonu, 3 metre yüksekliği ve 11 metrelik çapıyla dikkat çekiyor. İnsanlığın "algoritmik savaş çağına" sürüklenip sürüklenmediğini sorgulayan bu çalışma, yapay zekâ ve veri güvenliği gibi güncel tartışmalara sanatsal bir perspektif getiriyor.
Nurhayat Varol’un son dönem eserleri, 7 Mayıs-3 Eylül 2026 tarihleri arasında Kapadokya Bienali kapsamında Meryem Ana Kilisesi’nde ziyaretçilerin beğenisine sunuluyor.
