Bu yıl dördüncü kez geleneksel hasat dönemi başlayan Ayaş dutu, Evliya Çelebi’nin Seyahatnamesi’nde de yer alan tarihi bir lezzet olarak dikkat çekiyor. Her yıl haziran ayının ortalarında dalından toplanmaya başlanan bu özel meyve, Ankara’nın Ayaş ilçesindeki köylerde sabahın erken saatlerinde toplanıyor.
Yerel üreticiler, doğal yöntemlerle yetiştirdikleri diohayı hasat etmek için sabahın ilk ışıklarında bahçelerine giriyor. Ayşad esasen hasat süreci sabah güneşinin doğmasından hemen önce başlıyor. Çünkü yaz aylarında, dutun nahif bir yapısı olduğundan sıcak havaların etkisi son derece olumsuz. Bu nedenle, sabahın serinliğinden faydalanmak büyük önem taşıyor.
Kamu görevlisi ve aynı zamanda üretici olan Ersin Kaya, "Bu işi 40 yıldır yapıyoruz" diyerek deneyimlerini paylaştı. Kaya, "İlk başta birkaç ağacımız vardı. Şimdi 3 dönüm alanda 25 ağaçımız var ve ilgi artınca bu işi büyüttük" dedi.
Bununla birlikte, bu yıl dut rekoltesinin beklentinin altında kalacağını belirten Kaya, geçen yıllara kıyasla meyve veriminde azalma yaşandığını ifade etti. Kaya, "Geçen yıl don nedeniyle ürün elde edemedik, bu sene ise çok meyve olduğu için rekoltemiz 9-10 ton civarında olacaktır" şeklinde konuştu.
Hasatın genellikle haziran ayının 15’inde başladığını ve temmuz ayının ortalarında sona erdiğini söyleyen Kaya, bu yıl yağışların etkisiyle sürecin bir hafta geciktiğini belirtti. Her gün sabah 05:00'te hasada başladıklarını ifade eden Kaya, işin bitiş saati olarak 08:00'i belirtiyor.
Dutun kilosu, geçen yıl 40 lira iken bu yıl 50 lira olarak belirlenmiş durumda. Kaya, "Bu işin en büyük zorluğu erken kalkmak; ama ailece birlikte çalıştığımız için işçiye ihtiyaç duymuyoruz" diye ekledi.
Ayaş dutunun organik bir ürün olduğuna vurgu yapan Kaya, "Dut ağacımız hiçbir gübre veya ilaç istemiyor. Sadece su ile besleniyor. Bu nedenle sağlıklı ve doğal bir meyvedir" dedi. Ayrıca satışların çoğunun sofralara gittiğini, kendilerinin ise dutu kurutup pekmez yaptıklarını açıkladı.
Kaya, dut üretiminin aile geleneği olarak sürdüğünü ancak gençlerin bu alana ilgi gösteremediğini ifade etti. Düzenli bir işte çalışan gençlerin de ek gelir amaçlı dut yetiştiriciliği yapabileceğini belirten Kaya, herkese bu alana yönelmeyi önerdi.
Evliya Çelebi'nin Seyahatnamesi'nde yer alan Ayaş dutunda hasat başladı
