Tarihi savaş meydanlarında sancakların içine yerleştirilen ve askerlerin manevi kalkanı olarak kabul edilen minyatür Mushaflar, Beyazıt Yazma Eserler Kütüphanesi’nde düzenlenen özel bir sergiyle ilk kez ziyaretçilerin beğenisine sunuluyor.
Osmanlı askeri ve kültürel mirasının en özel parçalarından biri olan Sancak Mushafları, Türkiye Yazma Eserler Kurumu Başkanlığı’nın titiz çalışmalarıyla bir araya getirildi. Dünyada ve Türkiye’de türünün ilk kapsamlı örneği olma özelliği taşıyan sergi, geçmişin izlerini günümüze taşıyor.
Askerlerin manevi kalkanı
Beyazıt Yazma Eserler Kütüphanesi Bölge Müdürü Salih Şahin, bu eserlerin sadece birer sanat objesi olmadığını, aynı zamanda Osmanlı ordusunun kara ve deniz kuvvetlerinde koruyucu bir sembol olarak kullanıldığını vurguladı. Sancak alemlerinin içine, gemi direklerine veya askerlerin boyunlarına asılan bu minyatür eserler, inanç ve askeri disiplinin birleştiği noktayı temsil ediyor.
Gubari hat sanatının zirvesi
Sergide yer alan 45 eser, "gubari" yani "toz" olarak adlandırılan, oldukça ince ve zahmetli bir hat tekniğiyle kaleme alınmış. Mercek yardımıyla okunabilen bu yazılar, 12 ile 18 yaş arasındaki genç hattatlar tarafından cava hat kalemi veya kirpi dikeni kullanılarak işlenmiş. Eserlerin boyutları şaşırtıcı derecede küçük; en dikkat çekici olanı ise sadece 2,7 santimetre büyüklüğünde ve 9,3 gram ağırlığında.
Kösem Sultan’ın koleksiyonundan özel parçalar
Serginin en dikkat çeken parçaları arasında, 1. Ahmed’in eşi ve 4. Murad’ın annesi Kösem Sultan’ın koleksiyonuna ait olduğu değerlendirilen gümüş muhafazalı Mushaf yer alıyor. Fatiha ve Yasin surelerini barındıran bu eser, dönemin estetik anlayışını ve manevi değerlere verilen önemi gözler önüne seriyor.
Haziran sonuna kadar açık
Altın, gümüş, bakır, pirinç, deri ve kadife gibi çeşitli malzemelerle muhafaza edilen eserler arasında, 1347 yılına kadar uzanan tarihi belgeler de bulunuyor. Osmanlı’nın son dönemlerine, hatta 1. Dünya Savaşı’na kadar uzanan bir geleneği yansıtan bu sergi, her gün 08.30-22.00 saatleri arasında Beyazıt Yazma Eserler Kütüphanesi’nde ziyaret edilebilir. Sergi, Haziran ayı sonuna kadar sanat ve tarih meraklılarını ağırlamaya devam edecek.
