Fransa’da yaklaşık 10 gün önce öğretmen eksikliği ve eğitim şartlarına tepki olarak başlayan lise eylemleri ülke geneline yayıldı. Eylemler nedeniyle ülke genelinde yaklaşık 400 lisede eğitime ara verilirken, en az 600 kişi gözaltına alındı.
Eylemler büyüyor
Fransa’da öğretmen eksikliği, kalabalık sınıflar, bakımsız eğitim kurumları ve ağır ders programlarına tepki gösteren lise öğrencilerinin başlattığı eylemler yaklaşık 10 gündür devam ediyor. Başkent Paris bölgesindeki bazı liselerde okul girişlerinin bloke edilmesiyle başlayan hareket, kısa sürede ülkenin birçok kentine yayıldı. Öğrenciler, gelmeyen öğretmenlerin yerine yenilerinin görevlendirilmesini, sınıflardaki öğrenci sayısının azaltılmasını, personel eksikliklerinin giderilmesini ve eğitime daha fazla kaynak ayrılmasını istiyor.
Hareketin büyümesi, kamu çalışanlarının 29 Eylül’de ülke çapında protesto düzenlediği döneme denk geldi. Öğretmenlerin de katıldığı protestoda kamu hizmetlerine ayrılan kaynaklar ve çalışma şartları gündeme gelirken, aynı gün çok sayıda lisede öğrenciler de eylem yaptı. Lise hareketi sonraki günlerde büyüyerek üniversitelere kadar ulaştı.
Şiddet olayları ve gözaltılar
Strasbourg’da polis göz yaşartıcı gaz kullanırken, Marsilya’da güvenlik güçlerine havai fişekler atıldı. Liseliler, çok sayıda bisikleti ve çöp konteynerini ateşe verdi. Bugün düzenlenen protestolarda en az 600 kişi gözaltına alındı. Dün düzenlenen protestolarda çıkan şiddet olaylarında ülke genelinde 949 kişi gözaltına alınmış, 305 polis, jandarma ve itfaiyeci yaralanmıştı.
Eğitim Bakanlığına göre bugün öğle saatleri itibarıyla 564 lise eylem veya aksamalardan etkilendi. Eğitim Bakanı Edouard Geffray, yaklaşık 400 lisenin güvenlik gerekçesiyle kapalı tutulduğunu açıklarken, birçok okulda eğitime uzaktan devam edildi. Eğitim Bakanı Geffray, şiddet olaylarının öğrencilerin başlangıçtaki taleplerinden ayrılması gerektiğini belirterek, birçok okul müdürünün saldırganların kendi öğrencileri olmadığını kendisine aktardığını söyledi.
Öğrencilerin başlangıçtaki taleplerini "meşru" olarak nitelendiren Geffray, şiddet yanlısı grupların daha sonra eylemlere dahil olduğunu savundu. Eğitim Bakanı Geffray, velilere çocuklarını sokaktaki eylemlerden uzak tutmaları çağrısında bulundu. "Sokakta çocuklar tehlikede" diyen Geffray, velilerden çocuklarına okul blokajlarına katılmamalarını söylemelerini istedi.
Eylemlerin büyümesiyle bazı kentlerde şiddet olayları da yaşandı. Île-de-France Bölge Yönetimi, bugün bölgede 55 lisede şiddet, çatışma veya hasar kaydedildiğini açıkladı. Hareketin başlangıcından bu yana bölgede yaklaşık 50 okulun giriş veya güvenlik bölümünün tamamen ya da kısmen zarar gördüğü, maddi hasarın yaklaşık 1 milyon euroya ulaştığı bildirildi.
Protestolar Fransa’nın denizaşırı bölgelerine de ulaştı. La Réunion’da öğrenciler öğretmen ve personel eksikliği ile eğitim şartlarına karşı bazı liselerin girişlerini bloke ederken, yerel eğitim yönetimi öğrenci temsilcileriyle görüşmelere başladı.
Polisin bazı öğrencilere yönelik müdahaleleri de soruşturma konusu oldu. Fransa Ulusal Polisi Genel Müfettişliği (IGPN), farklı kentlerdeki polis müdahalelerine ilişkin 3 soruşturma başlatırken, Uluslararası Af Örgütü, Fransa güvenlik güçlerine güç kullanımında ölçülülük çağrısında bulundu.
Protestolar üniversitelere de yayıldı. Paris, Lyon, Lille, Aix-Marseille, Rouen, Brest, Poitiers, Reims ve Dijon’un da aralarında bulunduğu birçok kentte üniversite öğrencileri eylemlere katıldı. Öğrencilerin taleplerinde yoksulluk, yükseköğretime ayrılan kaynakların azlığı ve eğitim şartlarının iyileştirilmesi öne çıktı.
Fransa, son değerlendirmede üç temel alanda da Türkiye’nin gerisinde kalırken, özellikle okuma ve matematikteki gerileme dikkat çekti.
Öğretmen sendikalarından da öğrencilere destek geldi. SNES-FSU, SNUEP-FSU ve SNEP-FSU, personel eksikliği, bakımsız okul binaları, kalabalık sınıflar ve ağır ders programlarına ilişkin öğrenci taleplerinin eğitim çalışanlarının uzun süredir dile getirdiği sorunlarla örtüştüğünü açıkladı. Sendikalar, "Biz de 35 kişilik sınıflar istemiyoruz" ifadelerini kullandı.
Protestoların büyümesi üzerine hükümet de öğrenci ve veli temsilcileriyle doğrudan temas kurmaya başladı. Eğitim Bakanı Geffray bugün öğrenci örgütleri, veli dernekleri ve eğitim sendikalarının temsilcileriyle görüşerek taleplerini dinledi. Hükümet aynı zamanda 2027 bütçesinde yer alan tartışmalı bir eğitim düzenlemesinden vazgeçti.
Fransa’daki öğrenci protestoları sürerken, komşu Belçika’nın Liege kentinde de lise öğrencileri okullarını bloke etmeye başladı. Öğrenciler daha küçük sınıflar, yeterli sayıda öğretmen ve eğitime daha fazla kaynak ayrılması talep etti.
Fransa’da öğrenci örgütleri 6 Ekim Salı günü lise ve üniversitelerde yeni eylemler düzenlenmesi çağrısında bulundu. Fransa’nın bütün sektörlerini kapsayan yeni bir genel grev çağrısı ise şu aşamada bulunmuyor.
FRANSA'DA YAKLAŞIK 10 GÜN ÖNCE ÖĞRETMEN EKSİKLİĞİ VE EĞİTİM ŞARTLARINA TEPKİ OLARAK BAŞLAYAN LİSE EYLEMLERİ ÜLKE GENELİNE YAYILDI. EYLEMLER NEDENİYLE ÜLKE GENELİNDE YAKLAŞIK 400 LİSEDE EĞİTİME ARA VERİLİRKEN, EN AZ 600 KİŞİ GÖZALTINA ALINDI.
