ABD ordusu, kimyasal silah bulunduğu bahanesiyle işgal ettiği Irak’tan 23 yıl sonra çekildi. Amerikan işgali, ülkede isyanlar, terör ve iç savaşı tetiklerken, sadece doğrudan çatışmalar nedeniyle en az 200 bin sivil hayatını kaybetti.
Irak işgali ve sivil kayıplar
ABD’nin Irak işgali 23 yıl sonra sona erdi. İşgal nedeniyle binlerce çocuk da dahil olmak üzere en az 200 bin sivil çatışmalar sonucunda hayatını kaybetti. Irak işgalinin ardından şiddet kaynaklı sivil ölümlerini belgelemek amacıyla kurulan bağımsız sivil toplum araştırma projesi Iraq Body Count (IBC), 2003’ten bu yana Irak’ta doğrudan şiddet sonucu 200 binin üzerinde sivilin ölümünü belgeledi. Medya haberleri, hastane ve morg kayıtları, STK verileri ve resmi kayıtları kontrol ederek belgelenen şiddet kaynaklı ölümler, işgal nedeniyle hayatını kaybeden sivillerin sayısının 200 bini aştığını göstermektedir; muhariplerin de eklenmesi durumunda ise ölü sayısı yaklaşık 300 bin olarak hesaplandı.
Çeşitli araştırmalar ve ölü sayısı tahminleri
ABD merkezli Brown Üniversitesi tarafından 2023 yılında yapılan Costs of War (Savaşın Maliyetleri) başlıklı çalışma ise, Mart 2003 ve Mart 2023 arasında Irak’ta 186 bin 694 ila 210 bin 38 sivilin doğrudan savaş nedeniyle öldüğünü ortaya koydu. Bu bilançoya hayatını kaybeden Iraklı polis ve askerler ile muhalif savaşçılar da eklendiğinde, doğrudan ölümlerin toplamı 280 bin ila 315 bin aralığındaki seviyeye yükseldi.
İngiliz araştırma şirketi Opinion Research Business, 2008’de yayınladığı araştırmada savaşın ilk dört buçuk yılında ölen Iraklıların sayısının yaklaşık 1,03 milyon olduğunu bildirdi. Araştırma şirketi, 2 bin 414 yetişkinle yüz yüze gerçekleştirilen görüşmeler sonucunda katılımcıların %20’sinin hanelerinde çatışmalar nedeniyle en az bir kişinin hayatını kaybettiğini belirterek, 1997 sayımına göre 4,05 milyon hanelik ülkede yaklaşık ölü sayısının 1,03 milyona ulaşacağı sonucuna vardı.
Birleşmiş Milletler’in (BM) Irak’ta 2003 işgalini ve 2004-2007 arasındaki en kanlı dönemleri kapsamayan verilerine göre, Irak’ta sadece 2008’den başlayarak 2022 yılı sonuna kadar 3 binden fazla çocuk hayatını kaybetmiş ve 5 binden fazlası da sakatlanmıştır. Bilançolar, işgalin sadece şiddet sonucu meydana gelen ve kayıtlara geçirilebilen ölümlerin bir bölümünü yansıttığı için gerçek bilançoyu göstermemektedir. Savaşın sağlık sistemi, altyapı, gıda güvenliği ve yaşam şartları üzerindeki yıkıcı etkileri de dikkate alındığında, ABD’nin Irak savaşının insan hayatı bilançosunun çok daha yüksek olduğu tahmin edilmektedir. Brown Üniversitesi araştırmacıları, Irak’taki dolaylı ölümlerin, doğrudan ölümlerin iki ila dört katına ulaşmış olabileceği tahmininde bulunmaktadır.
ABD ORDUSU, KİMYASAL SİLAH BULUNDUĞU BAHANESİYLE İŞGAL ETTİĞİ IRAK’TAN 23 YIL SONRA ÇEKİLDİ. AMERİKAN İŞGALİ ÜLKEDE İSYANLAR, TERÖR VE İÇ SAVAŞI TETİKLERKEN, SADECE DOĞRUDAN ÇATIŞMALAR NEDENİYLE EN AZ 200 BİN SİVİL HAYATINI KAYBETTİ.
