İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) bünyesinde yürütülen kapsamlı araştırma, megakentin hava kalitesindeki değişimi gözler önüne serdi. Çevre, Şehirmcilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İstanbul Büyükşehir Belediyesine (İBB) ait ölçüm istasyonlarından elde edilen veriler, partikül madde (PM10) kirliliğinin eylül ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3 oranında arttığını gösterdi.
Yapılan analizlerde 24 ayrı istasyondan alınan veriler incelendi. 2025 yılının eylül ayında metreküp başına ortalama 28,38 mikrogram olan PM10 konsantrasyonu, 2026'nın aynı döneminde 29,33 mikrogram seviyesine yükseldi. Kent genelindeki 15 istasyonda kirlilik oranlarında gerileme yaşanırken, 9 istasyondaki artış ortalamayı yukarı taşıdı.
Kirlilikte Zirve Sultangazi'de, En Temiz Hava Kandilli'de
İstasyon bazlı veriler incelendiğinde megakentin farklı noktaları arasında belirgin bir hava kalitesi farkı bulunduğu göze çarpıyor. Eylül döneminde metreküp başına 61,73 mikrogramlık ölçümle kirliliğin en yüksek seviyeye ulaştığı nokta "Sultangazi 3" istasyonu oldu. Bu bölgeyi 57,89 mikrogramla Kağıthane 1 ve 53,18 mikrogramla Sultangazi 2 takip etti.
Hava kalitesinin en yüksek çıktığı, kirliliğin ise en düşük kaydedildiği adres metreküp başına 12,96 mikrogramla Kandilli 1 oldu. Kandilli'nin ardından 13,02 mikrogramla Üsküdar 1 ve 15,17 mikrogramla Ümraniye 1 en temiz havaya sahip noktalar olarak öne çıktı.
Çatladıkapı'da Dikkat Çeken Yükseliş, Beylikdüzü'nde Büyük İyileşme
Geçen yılın aynı dönemiyle kıyaslandığında hava kirliliğinin en çok arttığı yer yüzde 75,97'lik değişimle Çatladıkapı oldu. Sultangazi 2 istasyonu da yüzde 63,34'lük artışla kirliliğin hızla tırmandığı bir diğer nokta olarak dikkat çekti.
Buna karşın bazı ilçelerde hava kalitesinde belirgin iyileşmeler sağlandı. Partikül madde oranının yarı yarıya düştüğü Beylikdüzü, yüzde 50,2'lik azalmayla kirliliğin en çok gerilediği bölge oldu. Beylikdüzü'nü yüzde 30,44'lük düşüşle Yenibosna ve yüzde 29,77 ile Alibeyköy izledi.
Rüzgar Yönü ve Okul Trafiği Hava Kalitesini Doğrudan Etkiliyor
Çalışmanın detaylarını değerlendiren İTÜ Uçak ve Uzay Bilimleri Fakültesi İklim Bilimi ve Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Başkanı Prof. Dr. Hüseyin Toros, kentteki hava kalitesinin meteorolojik şartlar kadar insan faaliyetleriyle de şekillendiğini belirtti. Kuzeydoğudan esen rüzgarların Karadeniz üzerinden temiz hava taşıyarak atmosferi ferahlattığını vurgulayan Toros, güneyli rüzgarların ya da durgun havanın kirliliği yüzeye yakın noktalarda hapsettiğini aktardı.
Sonbahara geçişle birlikte sabah saatlerinde yaşanan sıcaklık terselmesinin kirleticilerin dağılmasını zorlaştırdığına değinen Prof. Dr. Toros, okulların açılmasıyla artan servis ve araç trafiğinin de eylül ayındaki kirlilik artışında önemli bir etken olduğunu sözlerine ekledi. Uzmanlar, kış mevsimi öncesinde binalarda ısı yalıtımına özen gösterilmesi ve verimli ısınma yöntemlerinin tercih edilmesinin hava kalitesinin korunması açısından kritik rol oynadığını ifade ediyor.
